Өнөөдөр бохир аяга, сав суулгагүй өдөр

Жил бүрийн 5 сарын 18-нд бохир аяга таваг, сав суулгагүй өдөр гэдэг хөгжилтөй тэмдэглэлт өдөр тохиодог. Өдрийг 2016 оны 5 сарын 18-нд анх сошиал орчинд “Бохир аяга, сав суулгагүй өдөр” хөдөлгөөн өрнөсөнөөс улбаалж, үндэсний хэмжээнд тэмдэглэдэг болсон. Амттай сайхан хоол унд идэж, уусны дараа аяга угаана гэхээр л тиймэрхүү болчихдог, аяга таваг угаамааргүй өдөр байдаг даа, тэгвэл энэ өдрийн зорилготой яг нийцэж байгаа юм. Учир нь бохирдсон аяга, таваг, сав суулгыг хэн цэвэрлэх вэ? гэдэг маргаанаас аль болох холуур тойрохын тулд нэг удаагийн сав суулга ашиглах, эсвэл ямар нэг хэрүүл тэмцэлгүйгээр гал тогоонд хамгийн бага үүрэг гүйцэтгэдэг хэн нэгэнд гал тогооны хэсэгтэй дотно танилцах боломж олгох өдөр юм.

Аяга таваг сав суулганы түүхээс хуваалцбал:

Зүүн Азид 16,000 жилийн өмнө, Хойд Африкт 12,000 жилийн өмнө хэрэглэж байсан керамик буюу шавар, вааран сав суулганы олдворыг судлаачид хамгийн эртнийх хэмээн тооцдог бол МЭ-ий 600 оны үед шаазан аягыг Хятадууд бүтээснээс хойш хүн төрөхтөн эдэлж хэрэглэж байгаа. Бодвол энэ үеэс л сав суулганы хэрүүл эхэлсэн болов уу.

Харин нэг удаагийн аяга таваг саяханы нээлт бол биш хамгийн анх 1867 онд Германы Luckenwalde хотод нэг удаагийн тавгийг Германы зохион бүтээгч, ном хавтаслагч Hermann Henschel гэдэг хүн зохион бүтээсэн байна. Херманн Хеншел дан ганц таваг бүтээсэнгүй бас нэг удаагийн аяга, халбага сэрээ, төрөл бүрийн хүнсний баглаа боодлыг бүтээж, өөрийн үйлдвэрийг Luckenwalde хотод байгуулж байв. 1908 оны үеэр сүрьеэгийн халдвар нилээд газар авсан үед доктор Самуэл Ж. Крумбайне өөрийнх нь нэг өвчтөн түүхий ус ууж байгааг хараад өөрчлөе, ер нь нийтээрээ дундаа хэрэглэдэг хэрэгслээс ангижрах хэрэгтэй юм байна гээд зохион бүтээгч Хью Моор, Лоуренс Луеллэн нараас бидний хэрэглээд байгаа нэг удаагийн аяга тавагнууд /Dixie Cup түгсэн брэнд/, бүр нэг удаагийн сав бүтээсэн нь олны дунд маш хурдан тархаж, гүүр, далан, замын ажил буюу алслагдсан газар ажил эрхэлдэг хүмүүсийн хоол цайны асуудлыг шийдэж өгчээ. Мэдээж нэг удаагийн аяга таваг хэрэглэснээр хүмүүсийн хувьд бохир цэвэрлэх ажлаас хөндийрч байгаа бол үүнийг дагаад энэ төрлийн бизнес хөгжих боломжуудийг бүрдүүлсэн юм байна.

Анхны аяга таваг угаагчийн тухайд 1850 онд Жоэл Хоутон дугуйг нь гараар эргүүлж сав суулган дээр ус цацаж угаадаг, ажиллуулахад хялбар бус төхөөрөмжийг анхны аяга таваг угаагч гэнэ. Дараа нь уг төхөөрөмжийг 1860-аад оны үед Александр гэгч илүү сайжруулан араа суурилуулж, аяга тавагаа эргүүлж угаах боломжтой болгосон ч нэг их газар авсангүй. Харин 1886 онд Жозефине Кокран гэдэг бүсгүй “Хэн ч аяаг таваг угаах машин зохион бүтээгээгүй бол би үүнийг хийнэ” хэмээн тунхаглаад гадаа байрлах саравчиндаа анхны загварыг нь зохион бүтээж, сойтогны оронд даралтат усаар сав суулга угаажээ. Энэ бүтээлээ 1883 онд үзэсгэлэнд танилцуулж, 1886 онд патентаа гардан авч, 1893 оноос түүний бүтээлийг зочид буудал, томоохон ресторануудад ашигладаг байсан бол 1950-аад оноос олон нийтийн анхаарлыг татаж, хэрэглээнд нэвтэрчээ. Эцэст нь Кокран “KitchenAid” нэртэй компанийг үүсгэн байгуулсан юм.

Энэ өдрийг хүмүүс хэрхэн тэмдэглэдэг вэ гэвэл:

Хоол захиалж иднэ, нэг удаагийн хэрэгсэл ашиглана гэхдээ байгальд ээлтэй байвал илүү сайн, бүтэн өдөржин гадуур хооллоно, бүр аяга таваг угаагчтай болж ажлаа хөнгөлж болох юм байна.

Бохир аяга, сав суулгагүй өдөр

Эх сурвалж: Хашир Анжигай ингэж хэлэв Блог