Өнөөдөр 5-р сарын нарны туяаны өдөр

Зарим улсуудад жил бүрийн 5-р сарын 19-ний өдрийг “5-р сарын нарны туяаны өдөр” буюу /“May Ray Day/ хэмээн тэмдэглэж иржээ. Ихээ амархан орчуулбал “Ирж яваа цаг”-ийн баярын өдөр гэчхэд болохоор юм.

Дөрөвдүгээр сарын бороо, тавдугаар сарын цэцэгсийг авчирдаг гэсэн хэлц үг байх. Тийм ээ энэ бол урин дулаан цаг бүрэн ирж бид бүхнийг ичээнээсээ гарч эрүүл агаар, нарны туяанд амьдрахыг уриалсан өдөр.

Хүмүүс хүйтэнд идэвхгүй байдалд шилждэг. Тэгвэл энэ өдөр тэр байдлаасаа гарч илүү цоглог, дайчин, аз жаргалаар бялхсан хэмнэлд шилжих өдөр гэсэн үг.

Дэлгүүр хэсч энэ зуны дэгжин, нүд гялбам хувцас хунар авах, гэр бүлээрээ агаар салхинд гарч нарны туяатай шууд уулзах өдөр.

Хүний биед зайлшгүй хэрэгтэй витаминуудын нэг бол Д витамин бөгөөд бид түүнийг нарны туяаг бие дээрээ тусгаж байж нийлэгжүүлдэг гэдгийг шинжлэх ухаан хэдийн нотолсон. Тиймээс хөнгөн нимгэн хувцсаа өмсөөд, хөдөө гадаа явж нарны туяанаас үнэгүй ирэх витаминаа аваарай.

Тийм ээ энэ бол бидний хамгийн дуртай зун цаг ирсэн өдөр.

1. Нарны гэрэл ясыг бэхжүүлнэ

Наранд шарах үед хүний бие витамин D-г үйлдвэрлэж эхэлнэ. Ингэснээр кальци биед үүсэж ясыг эрүүлжүүлж бэхжүүлнэ. Витамин D-г салмон загас, сүүн бүтээгдэхүүн зэргээс авч болох ч нарнаас авах нь хамгийн оновчтой арга юм. D витаминыг заримдаа “нарны гэрлийн витамин” ч гэж нэрлэдэг.

2. D витамин өвчнөөс сэргийлнэ

Эрдэмтэд D витаминыг хүний биед хэр их чухал болохыг судалжээ. Саяхан BMJ сэтгүүл дээр сая орчим хүн дээр хийсэн судалгаа, туршилтыг танилцуулсан байна. Түүний үр дүнд дурдсанаар D витамин бага байх тусам зүрх судасны өвчин, хорт хавдар тусах магадлал нэмэгдэж байжээ. Мөн D витаминыг авах хамгийн сайн арга нь хоол хүнс болон нарны гэрэл болохыг тогтоожээ.

Өөр нэг судалгаагаар D витамин нь хөхний болон түрүү булчирхайн хорт хавдраас хамгаалах үүрэг гүйцэтгэдэг байх магадлалтайг илрүүлсэн гэнэ.

3. Дэлхийн хүн амын нэлээд хувь нь D витамины дутагдалтай

Бостоны их сургуулийн профессор, D витамины эксперт Майкл Холикийн үзэж байгаагаар хүний биеийн эс бүхэн нарнаас витамин хүлээж авагч болдог гэнэ. Тэгэхээр хүмүүс байгалиасаа нарны гэрлээс витамин хүлээж авахаар бүтээгдсэн аж.

Гэтэл Харвардын Нийтийн эрүүл мэндийн сургуулийнхны үзэж байгаагаар дэлхийн бөмбөрцөг дээр Сан Францискогоос Филадельфи, Афинаас Бээжинг холбосон шугамаас хойш аж төрдөг хэдэн тэрбум хүн D витамины дутагдалтай байдаг гэнэ.

Та хэрвээ хэвийн арьстай бол өдөрт 15 минут наранд биеэ ээхэд л хэрэгцээт витаминаа авч чадна. Харин арьс тань бараан байх тусмаа энэ хугацаа нэмэгдэх шаардлагатай.

Мөн энэ 15 минутад ямар нэгэн нарнаас хамгаалах тос түрхсэн бол үр дүнгүй болно. Бас хэт их жинтэй эсвэл настай хүмүүс нарнаас D витамин авахдаа муу байдаг.

Монголчуудын 99 хувь нь D витамины ГҮН дутагдалтай /Д.Ганмаа нарын судалгаа/. Цусан дахь хэвийн хэмжээ нь багадаа 20 нг/мл байх ёстой. Гэтэл судалгаагаар монголчуудад дундаж нь 8-10 нг/мл байдаг аж. Иймээс заавал шинжилгээ өгч тодорхойлуулахыг зөвлөж байна.

Хэдийгээр D витаминыг нарнаас авч болох ч зун хангалттай авч чаддаггүй. Тиймээс аль болох D витаминаар баялаг хоол хүнс хэрэглээрэй. Загас, өндөг, баяжуулсан сүү, загасны тос нь D витамин хамгийн ихээр агуулдаг хүнсний бүтээгдэхүүн юм. Та эдгээр бүтээгдэхүүнийг хоол хүнсэндээ хэрэглэж болох юм.

D витаминыг хэтрүүлэн хэрэглэвэл хордлого үүсэхийн зэрэгцээ цусан дахь кальци, фосфорын хэмжээ хэт ихсэж хоолонд дургүй болох, бөөлжих, суулгах, биеийн ерөнхий байдал сулрах, бөөрний үйл ажиллагаа өөрчлөгдөх зэрэг цочмог хордлогын шинжүүд илэрч эхэлдэг. Хэрвээ таны шинжилгээний хариу өөрчлөлттэй байвал мэргэжлийн эмчид хандаарай.

Та бүхэнд 5-р сарын нарны туяаны өдрийн мэнд. Энэ жил хангалттай Д витамин цуглуулаарай.