Хятадын тал “танк”-наас болсон алдагдлаа “тэг”-лэх тухай захидлаар мэдэгджээ


10-р сарын 31
9 цаг 39 минут

        Улиг болсон Гашуунсухайт-Ганцмодны хил холболт ажил хэрэг болж магадгүй талаар сүүлийн үед үе үе сүрхий яригдаж байна.

Уг нь 14 жилийн өмнө эхлээд аль эрт холбочих байсан боомт л доо. Хятадын тал ч төмөр замаа хил дээр авчирсан. Гэвч манай төмөр зам гацчихсан. Өргөн, нарийн цариг дээр маргасаар олон жилийг авсан. Тэгж тэгж үүнд ихээхэн анхаардаг этгээдийн хүсэл болсон цариг бүхий төмөр зам тавьсан. Тэр төмөр замын зардал зарцуулалт гэж бөөн будилаан болоод үлдсэн. Энэ яахав, хэзээ нэг өдөр шийдэгдэнэ. Хэдий хэмжээний өртөг хөрөнгийг хэрхэн яаж зарцуулсныг нь Монголын хууль хяналтынхан тогтоох өдөр ирнэ.

Угтаа ингэж гацаасаар, тодруулбал, тухайн үеийн Зам, тээврийн сайд Х.Баттулга “…Өргөн цариг байх ёстой. Тэгэхгүй бол хятадууд танк ачаад ороод ирнэ” гэсээр энэ төмөр замын бүтээн байгуулалт, хил холболт саатсан байдаг. Ингэж хэлээд олон нийтэд нөлөөлсөн нь бас л хачирхалтай байдаг юм. Ямар сайндаа Монгол Улсын зөвлөх инженер Д.Дамба ердөө өнгөрсөн жил “…Тавантолгой-Гашуунсухайт хүртэлх төмөр замын царигийг тухайн үеийн Засгийн газар шийдээд УИХ-аар хэлэлцүүлээд болно гэсэн хоёрдмол утгатай заалт байсан. Гэвч энэ заалт хэрэгжихгүй явсаар 2012 онд УИХ-ын тогтоол гарсан. Тэр тогтоол дээр Таван толгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын шинэ шугамыг 1435 мм-ийн царигтай барих ажлыг зохион байгуулж хэрэгжүүлэхийг Засгийн газарт даалгасан. Тухайн үед Н.Алтанхуягийн Засгийн газар байлаа. Гэвч Н.Алтанхуяг хэрэгжүүлж чадаагүй. Ямар нэгэн байдлаар эсэргүүцэгч нар нөлөөлсөөр байгаад саяхныг хүргэсэн. УИХ-ын 2012 оны тогтоолыг бүр 2020 оны тавдугаар сард хүчингүй болгуулсан. Түүнийг хэн ч бараг мэддэггүй. Тэгээд нарийн царигаар бариагүйгээс Монгол Улс эдийн засгийн маш их боломжийг алдсан. Одоо ч алдаж байгаа. Тэр үед Зам тээврийн сайд байсан Х.Баттулга “…Өргөн цариг байх ёстой. Тэгэхгүй бол хятадууд танк ачаад ороод ирнэ” гэж ярьж байсан. Монголчууд яагаад түүнд итгэснийг би ойлгохгүй байгаа” гэж ярьж байх вэ дээ.

Энэ нь Монголд алдагдсан боломж болсноос гадна Хятадын тал ч алдсан талаар манай төр засгийн удирдлагуудыг очих тоолонд хэлдэг. Үндсэндээ өртөг зардал гаргаж, төмөр замаа хил дээр авчирчихаад 10 гаруй жил болж байгаа юм. Хятадын талаас Гашуунсухайт-Ганцмодны хил холболтыг “Чайна энержи” компани нь хариуцдаг. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн захирал Б.Ганхуяг энэ компанийн талаар “…  “Чайна энержи” бол дэлхийд нэгдүгээрт бичигдэх эрчим хүч үйлдвэрлэгч компани. Энэ компанийн өөрийнх нь төмөр зам нь хүртэл Гашуунсухайт-Ганц мод орчимд ирчихсэн. Энэ компани бид нарт бодитой санал тавиад хамтарч ажиллах хүсэлтээ илэрхийлсэн. Гэхдээ санамж бичиг төдий биш гэрээний түвшинд ажиллах бизнесийн ашигтай саналаа хоёр талаасаа хэлэлцээд явж байна. Энэ компанийн хөрөнгө оруулалт бидэнд ус агаар шиг хэрэгтэй.  Гол нь Монголын талд ашигтай, хэт нэг талдаа давуу байдал олгоогүй хэлэлцээр хийх ёстой. Хийх цаг нь ч болчихсон. Үүний ард Хятадын төр засгийн дэмжлэг бий. Манай ард ч Монголын төр засаг бий. Тэгэхээр хамтарч ажиллах боломжтой. Бид Оюутолгой шиг муу гэрээ хийж асуудал дагуулахгүйн тулд анхнаасаа гадны зөвлөхүүдийг ажил­луулж байна. Хэрэв нэг зөв замдаа орчихвол энэ төсөл цаашдаа 200-300 жил монголчуудыг тэжээж тэтгээд явчихна" гэж 2019 онд ярьж байв.

Үнэхээр ч тэдний зүгээс манайд албан ёсоор олон удаа хэд хэдэн санал тавьж, судалгаа шинжилгээ хийж явсан ч бүтэлтэй болоогүй байдаг. Тэр байтугай ТЭЗҮ хийсэн ажлууд нь ч гацаад нурсан. “…Монголын Засгийн газар, төрийн удирдлагууд байн байн солигддог. Шинээр сонгогдсон, томилогдсон дарга нар нь өмнөхийг үргэлжлүүлэхийг хүсдэггүй, огт өөр хувилбар санал болгодог. Ийм нөхцөлд хамтарсан төсөл урагшлах боломжгүй” гэж хэлж байсан удаатай.

Тэгвэл Хятадын “Чайна энержи” компаниас манайд саяхан албан захидал илгээжээ.

Түүндээ хэд хэдэн чухал “санал” дайжээ.

1. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-д хувь эзэмших саналаасаа татгалзаж байна.

2. Заавал нарийн царигаар холбох ёстой гэдэг шаардлагаа татаж авлаа.

3. Тухайн үед хоёр улсын Ерөнхийлөгч нар тохирч, манай улс хөрөнгө оруулалт хийсэн ч олон жилийн туршид алдагдал хүлээсэн.

4. Монголын тал дангаараа шийдэж, үр дүнд нь манай улс алдагдал хүлээж, хохирол амссан асуудлаар хоёр улсын холбогдох байгууллагууд хэлцэл хийх нь зүйтэй байна.

5. Тэрхүү хэлцлээр тохирсон зүйлийг танай УИХ зөвшөөрсөн тохиолдолд бид алдагдлаа нэхэмжлэхгүй, төслийг үргэлжлүүлэн дуусгаж хилийг холбох шийдэлд хүрээд байна.

Ийм утга агуулга бүхий захидал манай улсад илгээж, Засгийн газар хүлээн авчээ.

Эндээс харахад, одоо манайх дотроо учир зүйгээ олоод, Хятадын талтай тохирчихвол Гашуунсухайт-Ганцмодны хил холболт бэлэн болсон бололтой.

Нөгөөтэйгүүр, Хятадын тал “танк”-наас болж хүлээсэн алдагдлаа “тэг”-лэх саналыг манайд тавьсан байна. Харин манай улс дор хаяж 14 жилийн турш алдагдсан боломжоо хэнтэй, хэрхэн тооцох вэ?!

Эх сурвалж: Б.Гарьд “Зууны мэдээ” сонин


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд analiz.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл бичих





Шинэ мэдээ

УИХ-ын дарга С.Бямбацогт: Зээл бүрийн цаана иргэдийн цөхөрсөн итгэл бий. Үүнийг шийдэх ёстой9 цаг 42 минутын өмнөТэдэнд ойлгох багш, дэмжих орчин л хэрэгтэй11 сар 17. 14:05Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ Ерөнхий сайдад гаргажээ11 сар 17. 12:33Гэмт хэргийн шинжтэй үйлдлүүдийг илрүүлж, Мөрдөн шалгах хэлтэст шилжүүлэв11 сар 17. 12:04Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг 5 хоногийн дотор хэлэлцэнэ11 сар 17. 12:02Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх мэдээлэл хийж байна11 сар 17. 11:07Цээжний нөмөр шиг Буйр минь11 сар 17. 9:40Оюутолгойн ногдол ашгаас иргэн бүрд 857 000 төгрөг олгох хууль санаачлах асуудлыг өнөөдөр хэлэлцэнэ11 сар 17. 9:30“Мон жүүс” ХХК “Хүнсний хувьсгал”-ын дүнд үйлдвэрээ өргөтгөж, хүчин чадлаа нэмжээ11 сар 17. 9:10Цаг агаар: Улаанбаатарт ялимгүй цас орно, 10 хэм хүйтэн11 сар 17. 9:02УИХ-ын дарга С.Бямбацогт: Иргэдийнхээ орлогыг хамгаалж, амьжиргааг дэмжсэн төсвийг УИХ баталлаа11 сар 16. 16:15АТГ хэрэг бүртгэлтийн 1 хэрэгт 3 объектод нэгжлэгийн ажиллагаа явуулжээ11 сар 16. 16:11Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа11 сар 16. 14:51Нийтийн тээврийн зарим чиглэлийг богино эргүүлж байна11 сар 16. 13:15ЭХЗХ шийдвэрээ өөрчилж, 380В-ын хэрэглэгчдийн шөнийн цахилгааны хөнгөлөлтийг 3000 кВт.ц болгожээ11 сар 16. 12:45Б.Чимидийн нэрэмжит шагналд нэр дэвшүүлсэн бүтээлийг хүлээн авна11 сар 16. 10:50Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд “Өвлийн идэш” өргөтгөсөн худалдааг зохион байгуулна11 сар 16. 10:13В.Путин, Д.Трамп, Ши Жиньпин нарын уулзалтын талаар юу мэдэгдэж байна вэ?11 сар 16. 10:10Грекийн бурхад Ноён уулд, Хүннүгийн өв Миланд11 сар 16. 10:07Хууль бусаар мод бэлтгэсэн гэмт хэрэг, зөрчлийн шинжтэй 13 үйлдлийг илрүүлэн шалгаж байна11 сар 16. 10:01Сэрэмжлүүлэг11 сар 16. 9:56Цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө цас орно, 7 хэм хүйтэн11 сар 16. 9:02Газрын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг анхны хэлэлцүүлэгт шилжүүлж, сурагчдын өдрийн хоолны үйлчилгээний талаарх асуулгын хариуг хэлэлцэв11 сар 14. 10:01“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ11 сар 14. 9:02Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх, прокурорын байгууллагын дотоод журмуудад хүний эрхийн үүднээс дүн шинжилгээ хийж танилцуулах чиглэл өгөв11 сар 13. 15:46Тендерийн сонсголын хүрээнд иргэд, олон нийтээс санал гомдол хүлээн авч байна11 сар 13. 15:43Байгууллагад 145,2 сая төгрөгийн хохирол учруулсан гэх хэргийг шүүхэд шилжүүлэх саналтайгаар прокурорт хүргүүлэв11 сар 13. 15:41Газрын тосны бүтээгдэхүүн хадгалах 3000 метр кубийн багтаамжтай нөөцийн сав ашиглалтад орлоо11 сар 13. 15:36Бүгд найрамдах Польш Улсын Сеймийн дэд маршал Дорота Ниэджиэла тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзлаа11 сар 13. 15:31Иргэдийн орлогыг хамгаалж, амьжиргааг дэмжих улсын төсөв батлагдлаа11 сар 13. 12:14
Эхлэл  Редакцын бодлого  Холбоо барих
ANALIZ.MN © 2026 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.