Ж.Батзандан: Стратегийн болон үүсмэл ордыг хууль бусаар авсан бол хэлцэл хийхгүй, лицензийг цуцална


2-р сарын 20
13 цаг 49 минут
         Засгийн газрын Бүрэн эрхт төлөөлөгч Ж.Батзандан мэдээлэл хийлээ.
       Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулиар стратегийн болон үүсмэл орд газруудыг эзэмшиж байгаа аж ахуйн нэгжүүдтэй хэлцэл хийх ЗГ-ын БЭТ-өөр Ж.Батзанданг томилсон билээ. Тэрээр стратегийн болон үүсмэл ордыг хууль бусаар авсан бол хэлцэл хийхгүй, шууд Монголын баялгийг хулгайлж, баяжсан. Үүнийг таслан зогсоох ёстой гэсэн юм.
Тэрээр “Хоёрдугаар сарын 5-нд Засгийн газар уул уурхайн салбарт ялангуяа стратегийн ордуудад үүрлэсэн бузар булайтай тэмц гэж намайг Бүрэн эрхт төлөөлөгчөөр томилсон. Монгол Улс Үндэсний баялгийн санг байгуулсан. Би ажил гардаж авсан бол тултал нь хийдэг хүн.
Монгол Улсад Стратегийн нийт 55 орд байгаа. 2007 онд УИХ-ын 27 дугаар тогтоолоор стратегийн ордын жагсаалтыг баталсан. 16 ордыг стратегийн ордод бүртгэж, 38 ордыг УИХ-аар стратегийн ордод оруул гэдэг шийдвэр гаргасан. Гэсэн ч өнөөдөр стратегийн ордуудыг хулгайлаад, идэж уугаад дуусаж байна. 16 ордын хамгийн сор болсон ордууд дуусаж байна. "Цайрт минерал", "Бороо Гоулд", "Оюу толгой" нөөц нь дуусаж байна. Монголын ард түмнийг 34 жил зальдсан уул уурхайн луйврыг ил зарлаж хэлэхгүй бол ЗГ-ын БЭТ гэж байх хэрэггүй. ЗГ-ын БЭТ бол онцгой нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд томилогддог. Одоо онцгой нөхцөл байдал үүссэн байна.
Стратегийн 9 ордыг хувийн компаниудад 2005-2007 онд шилжүүлсэн хүн Д.Жаргалсайхан. Энэ хүн 1997-2004 онд Ашигт малтмалын газраар ажиллаж байхдаа улсын төсвөөр хайгуул хийсэн стратегийн ордуудыг албан тушаалаа ашиглаад олгосон байна. Энэ хүн өөрөө Цайрт Минералд хувь эзэмшиж байна. Энэ орд Сүхбаатар аймгийн стратегийн орд. Мөн Халзан бүрэгтэй гэж ордыг Жаргалсайхан хувийн компанид олгосон. Гурван стратегийн ордын далд эзний үүргийг гүйцэтгэж байна.
Хулгайч нартай хэлэлцэл хийх үү, хулгайлагдсан ордоо буцааж авах уу гэдэг хоёрхон сонголт байна. Би ЗГ, УИХ-д тодорхой саналуудаа тавина. Монголын төр хулгайч нартай хэлцэл хийх гэж байгаа бол хулгайг дэмжиж байна гэсэн үг. Монгол Улс авлигач бүлэглэлтэй хэлцэл хийх гэж байгаа бол бүлэглэлийн талд урвасан гэсэн үг. Би ҮАБЗ-д энэ бүхнийг удахгүй оруулна. Аль орд нь хуулийн дагуу, аль нь хулгай луйврын замаар очсон бэ гэдгийг ҮАБЗ, Засгийн газар, Хууль зүйн сайд дүгнэлтээ гаргаад өгөх ёстой. Ингэж байж БЭТ хэлцэл хийх үү, үгүй юү гэдгээ шийднэ.
Өнөөдөр Ж.Батзанданг БЭТ-өөр томиллоо гэж бүх хэвлэл мэдээллээр муу хэлж байна. Та нартай хэлцэл хийж, та нартай тохирох хүн томилогдохыг та бүхэн хүлээж байсан байх. Тийм юм байхгүй.
Сүүлийн 30 жил хариуцлагагүй, авлига хулгай нүүрлэсэн уул уурхайн системээр явж ирсэн. Удахгүй татвар, гааль, бүх яамнаас дүгнэлтүүд гаргуулна. Ховд аймагт байдаг Хөшөөтийн уурай стратегийн том ордуудын нэг. Гэтэл хэдэн гэр бүл аваад 10 хэсэгт жижиглэж хуваагаад нөөцийг нь дараад бүртгүүлсэн байна. Энэ бол уул уурхайд нүүрлэсэн луйвар. Хөшөөтийн уурхайг УИХ руу оруулж стратегийн ордод бүртгүүлнэ. Энэ орд бүрийн ард нэг сайд, гурван УИХ-ын гишүүн байна. Энэ завхралыг одоо зогсооно.
  • Эрдэнэт үйлдвэрийн хажууд үүсмэл ордыг ашиглаж байгаа гурван компани байна. Нэг үүсмэл ордыг П.Цагаан дарга эзэмшдэг. Би П.Цагаан даргыг Монголдоо хурдан ирж хэлцлээ хийхийг урьж байгаа. Хэрвээ үүнийг хулгайгаар авсан бол хэлцэл хийхгүй лицензийг шууд дараагийн этгээдэд шилжүүлнэ.
  • Хоёр дахь компани нь "Зэс Эрдэнэ"-ийн хувь компани байгаа. 27 хувь нь иргэдэд очсон. Үүний цаана хоёр УИХ-ын гишүүн байгаа. Дүүгээ захирлаар нь томилсон. Хууль бусаар авсан бол хэлэлцээр хийхгүй.
  • Гурав дахь нь "Эрдмин" гэж компани байгаа. Манай Ерөнхийлөгч асны найзын хүүхдүүд эзэмшиж байгаа. Энэ гурван орд бол гурвуулаа албан тушаалын эрх мэдлээ ашиглаж Эрдэнэтийн овоолгыг ашиглаж байгаа хэдэн дарга нарын орд.
ЗГ-ын бүрэн эрхт төлөөлөгч бол амаргүй ажлыг хүлээж авсан. Албан тушаал, эрх мэдлээрээ далимдуулж монголын ард түмний баялгийг булааж авсан хүмүүстэй тулах ажлыг хийж байгаа. Би төрийн ажлыг гардаж авсан бол дуустал хийдэг хүн. Энэ гурван ордтой удахгүй хэлцэл хийнэ. Хууль бусаар авсан бол лицензийг хүчингүй болгоно.
  • Нарийнсухайтын нүүрсний ордыг эзэмшиж байгаа 7 компани 2 их наядын орлого олсон байна. 30 жил бид доромжлууллаа. Бага доромжлоорой. Нарийнсухайт ордыг 1995 онд Уул уурхайн сайд Жигжид гэдэг хүн Б.Нямтайширт өгсөн. Сайдын тушаалаар өгсөн. Б.Нямтайшир энэ ордыг 2005 онд гадаадын банканд давиад 500 сая ам.долларын зээл авсан. Тэгээд энэ уурхай эхэлсэн. Бидний баялгийг банканд тавиад Нарийнсухайтын ордыг ашиглалтад оруулсан. Улсын төсвөөр хийсэн ордуудыг аваад банканд тавиад уурхайг ашиглалтад оруулсан. Бүх баримтыг холбогдох байгууллагуудаас авч байна.
Стратегийн ордуудад монополь үүсгээд байгаа гэр бүлүүдийг хязгаарлахын тулд Монгол Улс хуульдаа өөрчлөлт оруулсан. Нэг стратегийн ордын 34-өөс дээш хувийг нэг этгээд буюу нэгдмэл сонирхолтой этгээд эзэмшихийг хориглоно гэж заасан. Гэтэл МАК-ийн ордууд Н.Номтойбаяр, Н.Цэлмүүн гэдэг хоёр хүн дээр л байдаг. Стратегийн ордууд өв залгамжлагдахгүй. Н.Номтойбаяр, Н.Цэлмүүн хоёрыг баян болгох гэж монголчууд төрөөгүй. Тэгэхээр хууль хэрэгжүүлэхийг МАК-иас шаардана.
  • Тавантолгойн орд 8 тэрбум нүүрсний нөөцтэй. 1950-иад оноос хойш хайгуул хийгээд нөөцийг тогтоосон. Гэтэл нэг гэр бүл Тавантолгой хоёр талд Ухаа худаг, Барууннаран гэдэг том орд эзэмшиж байна. Лицензээ Д.Жаргалсайханы үед буюу 1997-2005 оны хооронд авсан байгаа юм. Ухаахудаг 30 жилд 130 их наяд төгрөгийн орлого олох уурхай. Эзэмшлийнхээ асуудлыг Ж.Оджаргал гуай шийднэ. Стратегийн ордыг гэр бүлээрээ эзэмшихгүй. Ж.Оджаргал гуай танаас өөр хүн Монгол Улсад байдаг юм шүү. Монгол Улсын хуулийг зөрчиж байгаа бол энэ компанийн лицензийг хүчингүй болгоод дараагийн компаниудад өгөх хэрэгтэй. Нүүрс ухаад Хятад руу зарж чадах олон хүн байгаа.
34 жилийн энэ завхарлыг бид хуулийн аргаар шийдье. БЭТ-ийн хувьд би ийм санал тавьж байгаа.
38 том стратегийн ордыг жижиглээд бүгдийг нь ашиглаж байна. 18 жил хулгайгаар стратегийн ордод оруулахгүйгээр ашиглаж байна. Бүгдийг нь хувийн аж ахуйн нэгжүүдэд хуваагаад өгчихсөн. Д.Жаргалсайханыг АТГ-т шалгуулахаар өнөөдөр өгч байна. Энэ хүн Халзанбүрэгтэй гэдэг ордыг сахал Эрдэнэбилэгт энэ хүн өгсөн. Бороо Гоулдыг бас өгсөн. Цайрт Минералыг энэ хүн өгсөн. Улсын төсвийн хөрөнгөөр стратегийн бүр ордын хайгуулыг хийсэн. Оюу толгойг л хувийн зардлаар хийсэн. Улсын төсвөөр хайгуул хийсэн ордуудын 50 хувийг улс мэдэх ёстой гэсэн хууль гарсан.
Эх сурвалж: Пүрэвдагва БУЛГАН itoim.mn


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд analiz.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл бичих





Шинэ мэдээ

Гэр хорооллын дахин төлөвлөлтийн хүрээнд долоон байршилд үл хөдлөх хөрөнгийг нээлттэй дуудлага худалдаагаар борлуулна2 сар 25. 15:28Гашуунсухайт болон Ханги боомтоор нүүрс тээвэрлэлтийн тасралтгүй ажиллагааг хангаж ажиллахыг даалгав2 сар 25. 15:25Энэ жил “Оюутан цэрэг” хөтөлбөрт цэргийн 13 мэргэжлээс сонгон эзэмших боломжтой2 сар 25. 15:23"Усан доорх соёлын өвийг хамгаалах тухай" ЮНЕСКО-ийн конвенцыг соёрхон батлах тухай төслийг УИХ-д хүргүүлнэ2 сар 25. 15:20Улаанбаатар-Лүн чиглэлийн авто замыг өргөтгөн шинэчлэх ажлыг энэ онд эхлүүлэхийг үүрэг болголоо2 сар 25. 15:17Зэсийн баяжмал хайлуулах, боловсруулах үйлдвэр байгуулах төслийн сонгон шалгаруулалтад хоёр улсын дөрвөн компани шалгарч үлдээд байна2 сар 25. 15:15“Энержи Ресурс” ХХК-ийг “Агаарын бохирдлын төлбөрөөс бүрэн чөлөөлөх ААН, байгууллагын жагсаалт”-аас хаслаа2 сар 25. 15:12Малчдад тэжээлийн ургамал тариалах болон өвөлжөө, хаваржааны зориулалтаар газар үнэгүй эзэмшүүлнэ2 сар 25. 15:08Австралийн тэтгэлэгт хөтөлбөр зарлагдлаа2 сар 25. 14:01Лондонгийн Хөрөнгийн биржтэй хамтран ажиллахаар тохиролцжээ2 сар 25. 13:56Парламентын мэтгэлцээний УАШТ болно2 сар 25. 12:41Таван жилийн үндсэн чиглэлд бодлогын найман чиглэл, 512 шалгуур үзүүлэлтийг тодорхойллоо2 сар 25. 11:10Монгол Улсаас өвлийн паралимпод анх удаа эмэгтэй тамирчин өрсөлдөнө2 сар 25. 10:18"Гарагуудын жагсаал" нэртэй байгалийн үзэгдэл бямба гарагт тохионо2 сар 25. 9:45Энэ бямба гарагт бүх нийтээр нөхөж ажиллана2 сар 25. 9:41Н.Тэгшбаяр: Цалингаас өөр төсөвгүй эрдэмтэн, судлаачид хүрзгүй барилгачинтай адил2 сар 25. 9:36"Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн хувьцааны талаар тогтоолын төслийг хэлэлцэнэ2 сар 25. 9:30Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна2 сар 25. 9:03Бизнесийн таатай орчин, иргэний эрхийг хангахыг Засгийн газарт чиглэл болгосон Улсын Их Хурлын тогтоол хэрэгжиж байна2 сар 24. 18:30“Оюутан цэрэг” хөтөлбөрийн бүртгэл ирэх сарын 1-нээс 10-ыг дуустал үргэлжилнэ2 сар 24. 18:26Мөсөн дээгүүр явганаар болон авто тээвэр хийхгүй байхыг онцгойлон анхааруулж байна2 сар 24. 15:03“Зөвшөөрлийн тухай хуулийн хэрэгжилт, цаашид анхаарах асуудал, шийдэл” сэдэвт цуврал хэлэлцүүлэг эхэллээ2 сар 24. 14:58Хөрсний ус, үерийн хамгаалалтын төслийн ТЭЗҮ-ийг боловсруулах ажил 90 хувьтай хэрэгжиж байна2 сар 24. 14:08Зургаан байгууллагын үйл ажиллагаа явуулах зөвшөөрлийг хүчингүй болголоо2 сар 24. 11:27Зудын байдлыг үнэлэхэд 11 аймгийн 43 сум цагаан зудтай байна2 сар 24. 10:18Нийгмийн хамгааллын тусгай төвийн өргөтгөл Сургалт, хөгжлийн цогцолбор төвийн нээлт энэ сарын 27-нд болно2 сар 24. 9:41Б.Чойжилсүрэн сайдад өгсөн хугацаа дууслаа, эрчим хүчний салбар цэгцэрсэн үү2 сар 24. 9:36МАН-ын бага хурал ирэх баасан гарагт болно2 сар 24. 9:31“Зөвшөөрлийн тухай хуулийн хэрэгжилт, цаашид анхаарах асуудал, шийдэл” сэдэвт цуврал хэлэлцүүлэг өнөөдөр эхэлнэ2 сар 24. 8:56Цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 9 хэм хүйтэн2 сар 24. 8:50
Эхлэл  Редакцын бодлого  Холбоо барих
ANALIZ.MN © 2026 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.