ГУРИЛЫН ҮНИЙН ӨСӨЛТӨД Ж.ЭНХБАЯР САЙД БУРУУТАЙ

       Хэдэн жилийн өмнө ШӨХТГ-аас хяналт, шалгалт явуулж үндэслэлгүйгээр гурилын үнээ нэмсэн гэж үзээд "Алтан тариа" компанийг торгосон. Гэтэл тус компанийн захирал П.Цэнгүүн “Та нар биднийг торгосон ч гурилын үнээ нэмээд ард иргэдийн халааснаас авчихна” гэж улаан цагаан хэлж байлаа.

Гурил үйлдвэрлэгч таван гэр бүлийн атганд Монгол Улс бүхлээрээ багтаж байгааг иргэд гайхаад л өнгөрч байлаа. Өнгөрсөн хавар гурилын нийлүүлэлт багасч, үнэ өсч эхлэх үед Засгийн газраас гаалийн албан татвараас чөлөөлөх тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлсэн.

Тодруулбал, малын тэжээл болон улаанбуудайн баяжуулсан гурилыг импортлоход гаалийн албан татвараас чөлөөлөхөөр хуулийн төслөө батлуулж чадсан.

Аажмаар өсч байсан гурилын үнэ тогтворжиж хагас жилийн дотор 9 хувь хүртэл буурсан нь үнэн.

Энэ бол гурил үйлдвэрлэгчид монополь тогтоосныг гэрчлэх баримт. Харин ХХААХҮ-ийн сайд Ж.Энхбаяр гурилын импортын татварыг дахин сэргээв. Үр дүнд нь гурил үйлдвэрлэгчдийн монопол дахин сэргэлээ. Энэ жил хаа сайгүй гантай, ялангуяа Төв, Сэлэнгэ аймаг ургац алдсан. Одоо 100 мянган тонн улаан буудай импортоор авах талаар ярьж байна. Дан ганц Монгол Улс ч биш дэлхий нийтээрээ ургац алдаж байна. Хөдөө аж ахуйн сайд Ж.Энхбаярын хэвлэлд өгсөн мэдээллээс харахад “Дэлхийн улаанбуудайн 25 хувийг хангадаг ОХУ-д нүүрлэсэн гангийн улмаас Краснадорын хязгаарын 9 бүс, Ростов мужийн 4 бүс, Омск мужийн 5 бүс хүчтэй гангийн улмаас 25-35 хувийн ургац алдаж, 3 их наяд орчим төгрөгийн хохирол учрахаар байгаа аж. ОХУ-ын газар тариалангийн экспортын хэмжээ жил тутам буурч, ган гачгийн улмаас га-гаас 50-60 центр ургац авдаг газруудаас 25-29 центр авахаар байна. Улмаар дундаж ургацын хэмжээ багасч, газар тариалан эрхлэгч аж ахуйн нэгжүүд үйл ажиллагаагаа зогсоож байгаа тул улаанбуудайн дэлхийн зах зээлийн үнэ өсөх хандлагатай байгаа” гэнэ. Үүнийг салбарын сайд мэдсээр байж импортын гурилын татварыг буцааж сэргээлээ. Үр дүнд нь гурил үйлдвэрлэгчид хөнгөлөлттэй зээлэнд хамрагдаж, “Импортоор оруулж ирсэн будаагаар гурил үйлдвэрлэсэн” хэмээн үнээ нэмнэ. Ард түмэн хохирч өнөөх л гурилын үйлдвэрийн эзэд болох экс Ерөнхийлөгч Х.Баттулга, “Таван богд”-ийн эзэн Ц.Баатарсайхан тэргүүтэй таван гэр бүл хөлжиж үлдэх нь. Хэрвээ хөдөө аж ахуйн салбарыг тэргүүлж суугаа Ж.Энхбаяр ард олноо жаахан ч гэсэн боддог байсан бол импортын татварыг ядаж ирэх жилийн ургацтай золготол нэмэхгүй байж болох байлаа. Гурилын үнэ өснө. Буруутан нь Ж.Энхбаяр...

Б.Онон