МАН-ын жагсаалтад “гаднын хүн” багтахааргүй болжээ

     МАН-ын дарга Н.Учрал ирэх парламентын сонгуулиар намын жагсаалтад онцгой анхаарч ажиллахаа мэдэгдлээ.  Тэрээр “Намын анхан болон дунд шатны байгууллагуудад ажиллаж байгаагүй атлаа шууд жагсаалтад ордог байдлыг арилгана. Цаашид жагсаалтад намын анхан, дунд гээд бүх шатанд гурваас дээш жил ажиллаж, бэлтгэгдсэн байх шаардлагыг тавьж ажиллана” гэлээ.  Өмнө нь намын даргаар сонгогдох үеэрээ ч "Тооноор орж ирээд нэр дэвшдэг, нам болоод улс төрийн туршлага муутай хүмүүст улс төрийн дэмжлэг үзүүлснээс болж намын нэр хүнд унаж байна" гэсэн өгүүлбэр унагаасан.

Тэгэхээр  ирэх сонгуулиар МАН-ын жагсаалтад “гаднын хүн” багтахааргүй болж байна. Өмнө нь эрх баригч намын жагсаалт том, мөнгөтэй улстөрчид, бизнесийн бүлэглэлийнх нь болдог “дүрэм"-тэй байв.  Харин МАН-ын дарга асан Л.Оюун-Эрдэнэ жагсаалтынхаа эхний хэсэгт экспертүүд, хоёр дахь хэсгийг түншлэлд, гурав дахь хэсгийг шинэ үеийн залууст өгч байгаагаа зарлаж,  48 хүний нэрийг танилцуулж байв.  Энэ жагсаалтаас 18 хүн гишүүн болсон.   УИХ-ын гишүүн  Г.Лувсанжамц, М.Энхцэцэг, Ч.Анар, О.Саранчулуун, Д.Рэгдэл, Д.Ганмаа, С.Эрдэнэбат, М.Мандхай, Д.Энхтүвшин, Б.Уянга, Ж.Галбадрах, А.Ариунзаяа, Б.Баярбаатар, Б.Хэрлэн, Д.Бум-Очир, О.Номинчимэг, С.Зулпхар, Х.Баасанжаргал гэсэн гишүүдтэй болсон. 

Тэгвэл МАН-ын 13 дугаар их хурлын үеэр УИХ-ын гишүүн асан М.Билэгт “Жагсаалтын гишүүд тэнгэрийн амьтад шиг л байна. Намын гишүүд нүүр хийх газаргүй болж байна. Тааралдсан хүн танай нам чинь ийм. Тийм гэж байна. Дарга нар минь, амлалтдаа хүрэхгүй бол ширүүн юм болох ээ” хэмээж байсан. Тэгэхээр жагсаалтынхан  намын гишүүдэд болоод шинэ намын даргад таалагдаагүй бололтой, ийнхүү шинэчилсэн дүрмээ танилцуулж явна.  

Монгол Улс 1992 оноос эхлэн УИХ-ын ээлжит сонгуулийг нийт есөн удаа зохион байгуулсан. 2012 оныхоос бусад сонгуулийг харьцангуй олонхын болон багц саналын тогтолцоогоор явуулсан байдаг.  2024 оны сонгуулийн хувьд  жагсаалтын нэрс ихээхэн анхаарал татаж байв. Тухайлбал, нам, эвслүүд салбар, салбарын мэргэжилтэн, залуучууд, эмэгтэйчүүдийг багтааснаар онцлог байв. МАН-ын тухайд өндөр боловсролтой, хөгжлийн бэрхшээлтэй буюу нийгмийн зорилтот бүлэгт ач холбогдол өгч байсан бол АН танил болсон улстөрчдөөсөө гадна залуу үеийн төлөөллийг багтаасан байдаг. ХҮН намын жагсаалтад олон жилийн туршлагатай мэргэжилтнүүд нэрлэгдээд байсан юм.

Ямартай ч 2026 он эхлэхтэй зэрэгцэн улс төрийн намууд ирэх сонгуулийн тоглоомын дүрмээ анхнаасаа дэлгээд эхэллээ.   Намын дүрэм, журам, удирдах баг, бодлогын түвшин өөрчлөгдсөн тун сонирхолтой сунгаа болох бололтой.