Д.Амарбаясгаланд хилс хэрэг хүлээлгэхийн тулд Б.Ганхуягаас мэдүүлэг авсан гэв үү

       УИХ-ын хаврын ээлжит чуулган өнөөдөр (2026.03.16) эхэлнэ. Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Б.Энхбаярын хэлснээр, энэ хаврын халуухан улс төрийн гол дүр нь Д.Амарбаясгалан байх нь тодорхой. Эрх баригч хүчнийхний яриагаар, тэр намд бэлтгэгдсэн чадварлаг, туршлагатай боловсон хүчин. МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар хамгийн олон жил буюу найман жил ажиллахдаа Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгууль, УИХ-ын сонгууль, НИТХ, орон нутгийн болон нөхөн сонгуулиудад намаа завсаргүй ялуулсан улстөрч. УИХ-ын 2024 оны сонгуулийн үр дүнд бүрдсэн 126 гишүүнтэй анхны парламентын анхны спикер. Төрийн өндөр эрх мэдэлд “Д.Амарбаясгалангийн морь”-оор хүрсэн хүмүүс ч олонхи нь. Гэвч тэдэнд өнөөдөр Д.Амарбаясгалан яагаад хэрэггүй болов. Д.Амарбаясгалангийн эсрэг шоронгийн түлхүүр эргэлдүүлж байгаа нь ямар учиртай вэ гэдэг хариултгүй асуулт өнгөрсөн намраас хойш олон нийтийн анхааралд байсаар байна. “Д.Амарбаясгаланг тойрон хүрээлж, түүний зүг алга ташилт илгээдэг байсан мөнөөх “сүрэг” хаачив...” гэдэг асуулт ч энэ бүхнийг дагалддаг.  

МАН-ын Бага хурал өнгөрсөн есдүгээр сарын 27-нд хуралдаж, хоёр ч удаагийн санал хураалтаар Д.Амарбаясгаланг намын даргаар сонгосон. Эрх баригч хүчнийхэн намын шинэ даргаа Улсын Дээд шүүхэд бүртгүүлж, их хурлаа 2025 оны арваннэгдүгээр сарын 15-нд хийхээр товлосон байв. Гэвч Тусгаар тогтнолын ордонд Д.Амарбаясгалан тийш нижигнэтэл алга ташсан эрх баригчид Төрийн ордонд намрын халуун улс төрийг өрдөв. Д.Амарбаясгалан “Ах нар”-ынхаа хувьд хүсээгүй сонголт байв. Тиймээс МАН-ын даргын төлөөх тулааныг Д.Амарбаясгалангийн эсрэг тал өөрсдийн сценариар өрнүүлж, түүнд эрүүгийн ял тулгасан. Д.Амарбаясгаланг олон нийтийн өмнө шившиглэх ажиллагааны гол гүйцэтгэгч нь Б.Энхбаяр. Ерөнхий сайд асан Л.Оюун-Эрдэнийн ярьснаар, Б.Энхбаярыг гудамжинд хэн ч биш байхад нь, “Зөв хүн-Электорат” эвслээс нэр дэвших гээд бадар барьж явахад нь МАН-ын хаалгыг өмнө нь нээж, УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшүүлж, эрх мэдлийн гишгүүр өөд хөтөлж хүргэсэн хүн нь Д.Амарбаясгалан. Хариуд нь Б.Энхбаяр Д.Амарбаясгалан руу шоронгийн түлхүүр эргэлдүүлж байна. МАН-д төдийгүй Монголын улс төрд нэр нөлөөтэй болсон Д.Амарбаясгаланг дарж авах эцсийн арга нь ШОРОН!

МАН-ын даргын төлөөх тулаан ид эрчээ авч байх үед Д.Амарбаясгалан УИХ-ын даргаас өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өгсөн. УИХ түүний хүсэлтийг хүлээн авсан. Харин тэр үед улс төрийн хөшигний ард Д.Амарбаясгаланд зориулсан хавтаст хэргийг хэдийнэ бэлэн болгосон байв. Тодруулбал, Б.Энхбаяр Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд болонгуутаа буюу 2025 оны аравдугаар сарын 24-нд “УИХ-ын дарга асан, УИХ-ын гишүүн асан Д.Амарбаясгаланг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн авлигын гэмт хэргийн холбогдох зүйл ангиудад заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллагдагчаар татжээ” гэж твиттер хуудаснаа мэдэгдсэн юм. Б.Энхбаярыг ийнхүү баяр хөөртэй мэдэгдсэнээс хойш гурав хоногийн дараа буюу 2025 оны аравдугаар сарын 27-нд Нийслэлийн прокурорын газраас “АТГ-ын Мөрдөн шалгах хэлтсээс УИХ-ын гишүүн Д.Амарбаясгаланд холбогдуулан улс төрд нөлөө бүхий этгээд эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах, их хэмжээний хахууль авах, үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих гэх гэмт хэргүүдэд тус тус эрүүгийн хэрэг нээн шалгаж, яллагдагчаар татах саналаа ирүүлсэн” хэмээн мэдээлсэн. Д.Амарбаясгалангийн эсрэг улс төрийн зураг ийнхүү дэс дарааллын дагуу зурагдаж, хаврын улс төрийн халуухан өдрүүдийг угтаж байна.

Б.Энхбаяр Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдаар томилогдонгуутаа Д.Амарбаясгаланг онилсон ээлжит цахим мэдэгдлээ хийж, Нийслэлийн прокурорын газраас түүний талаар мэдээлэл хийхээс хэдхэн хоногийн өмнө буюу 2025 оны аравдугаар сарын 21-нд хууль хяналтынхан “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн гүйцэтгэх захирал асан Б.Ганхуягаас хорих ангид очиж мэдүүлэг авчээ. Мэдүүлгийн гол чиглэл нь Д.Амарбаясгалангийн эсрэг үг хэлүүлэх! Хууль хяналтынхан Б.Ганхуягаар юу гэж хэлүүлсэн нь анхаарал татна. Эх сурвалжуудаас энэ тухай мэдээллийг удтал эрэн сурвалжлахад, Б.Ганхуяг дээрх мэдүүлэгтээ “Бортээгийн ордод түшиглэн МТАС түншлэлийн гэрээ байгуулж, нүүрс баяжуулах үйлдвэр барихад хөндлөнгөөс нөлөө үзүүлсэн өндөр албан тушаалтан нь Д.Амарбаясгалан” гэсэн утгатай зүйл ярьсан тухай мэдээлэл байна. Харин МТАС түншлэлийн гэрээг хэзээ байгуулсан бэ, тэр үед Д.Амарбаясгалан үнэхээр төрийн өндөр албан тушаал хашиж байсан уу. Үйл явдлыг эргэн сануулахад, МТАС түншлэл 2021 онд тендерт шалгарсан. Д.Амарбаясгалан тэр үед МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байсан. Өөрөөр хэлбэл, тэрбээр МТАС түншлэл тендерт оролцох үед төрийн өндөр албан тушаал хашиж байгаагүй гэсэн үг. Д.Амарбаясгалангийн тухайд, 2022-2024 онд ЗГХЭГ-ын даргаар ажиллаж байснаас харвал, 2021 онд зарлаж сонгон шалгаруулсан тендерт хөндлөнгөөс нөлөөлөх төрийн өндөр албан тушаалтан нь лав тэр биш байж. “Админерал” ХХК-аас 2023 оны аравдугаар сард “Админерал” ХХК-ийн Монголын талын захирлын дүү улс төрийн намд ажилладаг гээд манай бүтээн байгуулалтыг нэр бүхий улстөрчтэй хамаарал бүхий гэж шууд гүтгэж, улстөржүүлж байгаад харамсаж байна. Энэ худал гүтгэлгээс болж, цаашид бидний гаднаас татах хөрөнгө оруулалтуудад эрсдэл үүсэж, хохирох аюул учирч байна” гэж мэдэгдэл гаргаж байлаа. Энэхүү мэдэгдэлд дурдсан “...Монголын талын захирлын дүү” нь МАН-ын нарийн бичгийн дарга асан Ц.Чулуунзагд. Ц.Чулуунзагдын тухайд, намын аппаратад хариуцсан ажлаа л хийхээс биш МТАС түншлэлийг тендерт шалгаруулахад хөндлөнгөөс нөлөөлөх эрх мэдэлтэй “Том амьтан” байгаагүйг МАН-ынхан сайн мэднэ.   

Б.Анар