Н.Учралын аврах хантааз буюу Д.Амарбаясгаланг Л.Оюун-Эрдэнэ, О.Цогтгэрэл нартай ширээний ард суулгах хувилбар

    УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдааны ирц өнөөдөр (2026.03.19) бүрдсэнгүй. Хаврын чуулган эхлэв үү, үгүй юү О.Цогтгэрэл тэргүүтэй АН-ын бүлгийнхэн МАН-ын дарга, УИХ-ын дарга Н.Учралыг буланд шахав. “МАН-ын дарга УИХ-ын дарга байж болохгүй. Бид чуулганд суухгүй” гэж бойкотлов. Ордон дахь О.Цогтгэрэлийн улс төрийн акцийн фон нь Х.Баттулгынхан болох Х.Тэмүүжин, Б.Жаргалан нар. Харин нөгөө талаас Ерөнхий сайд асан Л.Оюун-Эрдэнэ ба түүний найзууд. Л.Оюун-Эрдэнийн хувьд, С.Баярцогтын оффис байрладаг гэх NTV телевизэд зориуд очиж ярилцлага өгсөн нь халуухан хаврын оршил байв. Тэр ууртай байгаа. “МАН-ыг би сонгуульд ялуулсан. Энэ бол миний ялалтаар баталгаажсан эрх мэдэл. Галаар битгий наадаарай. Үндэсний хэмжээний тэмцэл өрнүүлж чадна шүү” гэж Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх болон МАН дахь өрсөлдөгч талынхнаа сүрдүүлсэн. Л.Оюун-Эрдэнийн хувьд, одоо Х.Баттулга, О.Цогтгэрэл тэргүүтэй АН-ынхантай хүчээ нэгтгэх цаг. Тиймээс УИХ дахь АН-ын бүлгийн 42 гишүүнээс гадна Д.Амарбаясгалан, С.Амарсайхан, А.Ариунзаяа, Х.Булгантуяа, Э.Болормаа, Б.Баярбаатар О.Батнайрамдал, П.Сайнзориг, Ж.Алдаржавхлан, Ц.Даваасүрэн, М.Ганхүлэг, Ч.Номин, Б.Тулга, Х.Баасанжаргал, Н.Алтаншагай, М.Мандхай, О.Саранчулуун, Ж.Чинбүрэн, М.Энхцэцэг, Х.Ганхуяг зэрэг МАН-ын 21 гишүүн чуулганы нэгдсэн хуралдаанд суусангүй. МАН-ын 21 гишүүнээс Г.Занданшатарын танхимын хоёр сайд болох Х.Ганхуяг, Ж.Чинбүрэн нараас бусад нь Л.Оюун-Эрдэнийн фракцийнхан. МАН дахь наяад оныхон голдуу гишүүд ийнхүү Н.Учралыг овоо хараандаа авсан АН-ынхны улс төрд дэмжлэг үзүүлж байна. Харин Х.Баттулгын фракциас УИХ-ын гишүүн Ө.Шижир “Өмнө нь шөнө дундын яриа гэдэг шиг Х.Булгантуяа дарга шөнөжин ганцаараа ярьсан. Өнөөдөр үд дундын яриа гэдэг шиг Н.Учрал дарга өглөөжин ганцаараа ярилаа. Олонхийн бүлэг ирцээ бүрдүүл. Намын дарга юм бол намын дарга шиг байж 68 гишүүнээ оруулж ир. УИХ-д олонхи болсон нам шүү дээ” хэмээн УИХ-ын дарга Н.Учралыг шоглов.

УИХ-ын үйл ажиллагаа гацаанд орно гэдэг аюул. Өнгөрсөн намар МАН-ын даргын төлөөх тулааны үеэр Ерөнхий сайд Г.Занданшатар бүрэн эрхийнхээ хүрээнд Б.Энхбаярыг Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдаар томилохоо мэдэгдэж, УИХ-д танилцуулах болоход эсрэг талынхан нь чуулганы танхимын хаалгыг цоожилсон. Үндсэн хуульд заасны дагуу Ерөнхий сайд сайд нарыг томилох, чөлөөлөх бүрэн эрхтэй. Гэвч энэ эрхийг нь эдлүүлэхгүй хэд хонолоо! Тэр явдал давтагдахад тун ойрхон байна. Намрын халуун өдрүүдэд УИХ-ын чуулганы танхимын хаалгыг Ерөнхий сайд Г.Занданшатарын өмнө цоожилж байсан бол одоо Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийг цоожтой хаалга угтаж мэдэх нь. Учир нь Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх УИХ-ын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл санаачлан УИХ-д өргөн барьсан. О.Цогтгэрэл тэргүүтэй АН-ынхан МАН-ын дарга, УИХ-ын дарга Н.Учралыг шахаанд оруулж буйн цаана УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах тухай “У.Хүрэлсүхийн хууль”-ийг явуулахгүй байх Х.Баттулга, Л.Оюун-Эрдэнэ нарын захиалга бий. “У.Хүрэлсүхийн хууль”-ийг УИХ баталбал Х.Баттулгын улс төрийн карьер дуусгавар болж, Л.Оюун-Эрдэнийн найзуудаас цөөнгүй нь эгүүлэн татагдах эрсдэлтэй. Тиймээс Х.Баттулга, Л.Оюун-Эрдэнэ нар “Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн санаачилсан хуулийн төслийг дэмжихгүй” гэдгээ ил тод илэрхийлсэн. Тэдэнд УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяр хүч нэмж, Ерөнхийлөгч, Засгийн газар, УИХ-ын эсрэг медиа улс төрийг өдөр бүр шахам хийж байна. О.Цогтгэрэлийн хувьд, “Долоон өндөгтэй шаазгайн үлгэр” шиг “У.Хүрэлсүхийн хууль”-аар Х.Баттулгыг Ц.Туваан, Ц.Мөнхбат, Р.Сэддорж зэрэг хуулийнхны хар дансанд орсон фракцийнхантай нь хамт эгүүлэн татуулахгүйн тулд тэдэнтэй нэг завинд суухаас өөр аргагүй. Бүлгийнхээ гишүүдээс сугалуулж эхэлбэл О.Цогтгэрэлд хариуцлага тооцож, намын даргаас огцруулах улс төр АН-д өрнөнө. УИХ-ын 2028 оны сонгууль хүртэл АН-ын бүлгээ бүтэн байлгаж чадахгүй бол О.Цогтгэрэл ч дуусна! Тиймээс тэрбээр хүссэн ч, эс хүссэн ч Х.Баттулга, Л.Оюун-Эрдэнэ нартай нэг завинд суулаа. Харин УИХ-ын дарга Н.Учралд хүний, өөрийн намынхны сөрөг довтолгооныг намжаах нэг арга бий. Тэр нь Д.Амарбаясгаланг “тор”-ноос суллах... Ордонд өрнөж эхэлсэн хаврын халуухан улс төрийн хорыг найруулж, жорыг тохируулж чадах хүн бол Д.Амарбаясгалан. МАН-ынхантай ч, АН-ынхантай ч, Үндэсний эвсэлтэй ч учраа ололцож чадах хүн бол тэр. Өнгөрсөн намар намын даргын төлөөх тулааны үеэр Д.Амарбаясгалан хэд хэдэн удаа мэдэгдэл хийсэн ч Л.Оюун-Эрдэнэ шиг У.Хүрэлсүх рүү довтлоогүй, Г.Занданшатартай эвлэршгүй дайсан болоогүй, “Н.Учрал миний оронд УИХ-ын дарга болчихлоо” гэж өширхөөгүй. УИХ-ын даргаас чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өөрөө өгсөн шүү дээ. УИХ-ын 2024 оны сонгуулийн зургийг МАН, АН-ын дарга нартай хамт гаргасан хүн нь Д.Амарбаясгалан. Эрх баригч хүчний стратегичдийн нэг гэгддэг Д.Амарбаясгаланг АН-ын дарга О.Цогтгэрэл, Ерөнхий сайд асан Л.Оюун-Эрдэнэтэй зөвшилцлийн ширээний ард суулгаад үзвэл яасан юм бэ, УИХ-ын дарга аа. АН-ынхны довтолгоон, Х.Баттулга, Л.Оюун-Эрдэнэ нарын өс зангидсан улс төр удаан үргэлжилбэл төрийн хямрал даамжирч, төв талбай бухимдсан иргэдээр дүүрч болзошгүй. Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Эрчим хүчний сайд, Боловсролын сайдаа томилж чадахгүй, энэ хоёр том салбар эзэнгүйднэ. Ордны улс төрд яг одоо л “вакцин” шахахгүй бол УИХ-ын чуулганыг нэг өдөр гацаах цаадуулын чинь хувьд юу ч биш шүү дээ. УИХ-ыг спикертэй нь бойкотолж буйн цаана Г.Занданшатараар намрын улс төрийнхөө өс хонзонг тайлж, Засгийн газрыг огцруулах, УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах тухай Ерөнхийлөгчийн санаачилсан хуулийн төслийг батлуулахгүй байх зэрэг олон давхар цохилттой улс төр хийж буйг Н.Учрал эрхбиш мэдэж байгаа биз. Тэгэхээр наад Д.Амарбаясгалангаа эсрэг талынх гэж харахгүйгээр О.Цогтгэрэл, Л.Оюун-Эрдэнэ нартай улс төрийн зөвшилцөлд оруул. Мөнхийн эрх ашгаа бодвол яг одоо Н.Учралыг улс төрийн хямралаас аврах хүн нь Д.Амарбаясгалан байж мэднэ.

 С.Тулга