Г.Занданшатарын “Тоо худлаа хэлдэггүй”-г нотолсон Н.Учралын Засгийн газар, “Эрдэнэс Монгол”-ын сайн мэдээ

      Г.Занданшатар “Улс төрийн тэмцлийн золиос нь ард түмэн байх ёсгүй. Энэхүү зохиомол гацаа, улс төрийн чөдөр тушааг тасдахын тулд би өөрөөсөө эхэлж, Монгол Улсын Ерөнхий сайдын албан тушаалаас татгалзлаа” хэмээн УИХ-ын чуулганы индрээс хэлснээс хойш нэг сар гаруй хугацаа өнгөрч байна. Тэрбээр “287 өдрийн өмнө энэхүү хариуцлагатай албыг хүлээж авахдаа би “Хямралыг ард иргэдэд үүрүүлэхгүй. Төр бүсээ чангална” гэж амласан. Энэ хугацаанд бид эдийн засгаа хямралаас сэргэлт рүү шилжүүлж, “Баялагтаа эзэн Монгол” зорилтыг үгээр биш, үр дүнгээр хэрэгжүүлж эхэлсэн. Баялгийн дийлэнх өгөөж Монголын ард түмэнд очих ёстой гэдэг хатуу байр сууриа бид тууштай баримталсан” гэж хэлсэн нь Монгол төрийн ой санамж болон үлджээ. Г.Занданшатарын хувьд, 2026 оны гуравдугаар сарын 26-ны үдэш “Монгол Улсын иргэдэд тайван сайхан амьдрал хэрэгтэй болохоос биш аль нам, ямар улстөрч хэрхэн хожилд хүрэх нь хэнд ч хамаагүй. Би албан тушаалтай зууралдаагүй. Надад хүсэл, айдас, шунал алга. Хулгайтай би эвлэрэхгүй. Ухрах, тохирох ямар ч бодол алга” хэмээн сошиалд бичээд маргааш нь МАН-ын Удирдах зөвлөлд Монгол Улсын 34 дэх Ерөнхий сайдын албан тушаалаас өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдөх өргөдлөө өгснийг ажиглагчид “Стратегийн шийдвэр байсан” гэж дүгнэдэг. Б.Энхбаярын “Халуухан хавар болно” гэсэн үг трэнд болж, Л.Оюун-Эрдэнэ “Галаар битгий наадаарай. Би үндэсний хэмжээний тэмцэл хийнэ шүү” гэж эфирээр сүрдүүлж, Төрийн ордонд түр намжсан төдий байсан эрх баригчдын хагарал намрынхаас ч ширүүн болж мэдэх дүр зураг харагдаж эхэлсэн тэр үед Г.Занданшатар “Улс төрийн тэмцлийн золиос нь ард түмэн байх ёсгүй” гээд өргөдлөө өгсөн нь эрх мэдлийн төлөө орондоо орох завгүй олзолдон булаалдаж буй хүний, өөрийн намынхны эсрэг хийсэн стратегийн нүүдэл байлаа.

“Тоо худлаа хэлдэггүй”... Тоо ярьдаг, тоон судалгаанд тулгуурлаж ажлаа явуулдаг, тоон улс төр хийдэг Г.Занданшатарын байнга хэлдэг энэ үг улстөрчдөд “Популизмаас ангид байж, хоосон тоо бүхий худал амлалтыг ард түмэнд өгч болохгүй” гэх мессэжийг давхар өгсөн. Тэрбээр Ерөнхий сайдаас чөлөөлөгдөхөөсөө өмнөхөн буюу 2026 оны гуравдугаар сарын 24-нд “Эрчист Монгол” ХХК-ийг татан буулгаснаа мэдэгдсэн. Л.Оюун-Эрдэнийг Ерөнхий сайд байхад төрийн өмчит 44 компанийг мэдэлдээ байлгадаг “Эрчист Монгол” ХХК-ийг байгуулсан нь УИХ-ын гишүүн асан Г.Амартүвшинд албан тушаалын бэлэг болсон бол төрд давхардсан эрх мэдэл, данхар бүтэц болж нэмэгдсэн учраас татан буулгах шийдвэр гаргасан хэрэг. Г.Занданшатар Ерөнхий сайдаар томилогдсоныхоо дараахан буюу 2025 оны наймдугаар сард “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн удирдлагуудад “Харъяа бүх компанийн хэмжээнд геологи хайгуулаа эрчимжүүл. Шинэ Оюутолгой, шинэ Эрдэнэт, шинэ Тавантолгойн ордуудыг нээн илрүүлэхийг үүрэг болгож байна” гэж хэлсэн. “Нүүрсний хулгайтай эвлэрэхгүй” гэж байнга мэдэгддэг тэрбээр нүүрсний 581 гэрээг нууцаас гаргаж, авлига, баялгийн хулгайтай хийх тэмцлээ эрчимжүүлсэн.

Г.Занданшатар Ерөнхий сайдаар ажилласан 287 хоногт баялгийн хулгайтай тэмцэхдээ Монгол төрд ямар өв үлдээсэн бол... Түүний хэлдгээр, тоо худлаа ярьдаггүй. “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн ТУЗ өнгөрсөн баасан гарагт  (2026.05.01) хуралдаж, 2025 оны үйл ажиллагаа, санхүүгийн тайлангаа хэлэлцсэн. Тус компани өнгөрсөн онд 12.8 их наяд төгрөгийн борлуулалтын орлого олж, 1.7 их наяд төгрөгийн цэвэр ашигтай ажиллажээ. 3.4 тэрбум ам.долларын экспорт хийж, улсын нийт экспортын орлогын 22 хувь, гадаад валютын нөөцийн 50 орчим хувийг бүрдүүлсэн аж. Улсын төсөвт 4.1 их наяд төгрөгийн татварын орлого төвлөрүүлсэн нь нийт татварын орлогын 15 хувийг бүрдүүлж байгаа талаар “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийнхан мэдээлсэн. Үндэсний баялгийн санд 507 тэрбум төгрөгийн орлого оруулснаар Хуримтлалын санд нийт нэг их наяд төгрөг төвлөрүүлж, 5000 өрх орон сууцны зээлд хамрагдах нөхцөлийг бүрдүүлжээ. “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийнхнаас дуулгасан өөр нэгэн сайн мэдээ нь “Багануур” ХК, “Шивээ овоо” ХК-ийн 194.6 тэрбум төгрөгийн хуримтлагдсан өр төлбөрийг барагдуулсан тухай юм. Г.Занданшатар Ерөнхий сайд байхдаа “Тоо худлаа ярьдаггүй” гээд төрийн өмчит компаниуд дээр өөрөө очиж, “Хяналтаа чангатга. Хариуцлагаа сайжруул” гэж үүрэг болгож байсны үр дүн нь дээрх тоон мэдээ. Г.Занданшатар нойргүй шахам ажилласан 287 хоног Н.Учралын Засгийн газрын үед “36 мянган эмч, ажилтнууд нэг цалинтай боллоо. Нэмэгдсэн цалингаас нэмэгдлээ тооцуулснаар цалин 50 хүртэл хувиар нэмэгдэж байна” гэх таатай мэдээ болон өртөөлж байна. Тэрбээр өнгөрсөн оны аравдугаар сарын 14-нд УИХ дахь МАН-ын бүлгийн хуралд оролцсоныхоо дараа “Засгийн газар тэвчиж болох зардлуудыг танаж, багш нарын цалинг 15-20 хувь, эмч нарын цалинг 10-15 хувь, ахмадуудын тэтгэврийг найман хувиар нэмэгдүүлэх шийдвэрт хүрснээ дуулгая. Үүнийг шийдвэрлэхийн тулд улсын төсөвт хэмнэлт хийж, байгалийн баялгийн менежментийг сайжруулж, нүүрс борлуулалтын далд мөнгийг ил болгож, хулгай, луйвартай тэмцэх замаар төсвийн орлогыг нэмэгдүүлнэ” гэж байлаа.

Засгийн газар өнгөрсөн долоо хоногт “132 мянга гаруй нас барсан иргэдийн 1072 хувьцааг өвлүүлнэ” гэж мэдэгдсэн нь Г.Занданшатар гэдэг автортой. Тодруулбал, тэрбээр 2026 оны нэгдүгээр сарын 17-нд МҮОНТ-ийн шууд нэвтрүүлэгт оролцох үедээ “1072 хувьцаатай 121 мянган иргэний 66 тэрбум төгрөгийн хувьцааг өвлүүлнэ” хэмээн мэдэгдэж байсан. Төрийн ажил залгамж чанартай. Г.Занданшатар Ерөнхий сайдаар ажиллах үедээ дэвшүүлсэн бодлого, эхлүүлсэн ажил ийнхүү бодит үр дүнгээ өгч буй нь Н.Учралын Засгийн газар, “Эрдэнэс Монгол” ХХК-аас дуулгаж буй сайн мэдээ юм. Өнгөрсөн намрын халуун өдрүүдэд Г.Занданшатар MCS, МАК, “Энержи ресурс” зэрэг уул уурхайн томоохон компаниудын захирлуудтай уулзахдаа байгалийн баялгийн үр өгөөжийг ард түмэнд ахиу хүртээх талаар “За” гэж хэлүүлж чадсаны бодит үр дүн нь Үндэсний баялгийн санд 507 тэрбум төгрөгийн орлого оруулснаар Хуримтлалын санд нийт нэг их наяд төгрөг төвлөрүүлж, 5000 өрх орон сууцны зээлд хамрагдах нөхцөлийг бүрдүүлсэн тухай “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийнхны пост байлаа. 

С.Тулга