“Шатрын Моцарт” Магнус Карлсен буюу Гарри Каспаровыг шоконд оруулсан 13 настай хүү

     Ерөнхий сайд асан, Монголын шатрын холбооны ерөнхийлөгч Г.Занданшатар саяхан Азийн хамгийн өндөр IQ-тэй хүмүүстэй уулзаж, “Засаглал ба нөлөөлөл” сэдвээр илтгэл тавьсан. Энэ үеэр Германы тэрбумтан, дэлхийн гурван удаагийн аварга WR CHESS багийн эзэн Вадим Розенштэйн түүнийг шатар тоглохыг урьж, ширүүхэн өрсөлдсөний эцэст Монгол шатарчин Г.Занданшатарт хожигдсон тухай мэдээлэл цахим ертөнцөд трэнд болж байна. Өдгөө 36 настай Вадим Розенштэйн түүнийг Хонконгод 2026 оны зургадугаар сарын 17-21-нд болох Дэлхийн багийн аварга шалгаруулах тэмцээнд WR CHESS багтаа тоглохыг урьж, Г.Занданшатар ч урилгыг хүлээн авчээ. WR CHESS бол шатрын ертөнц дэх хамгийн хүчирхэг нэгдэл. Энэ багийн бүрэлдэхүүнд шатрын хаан Магнус Карлсен, дэлхийн дөрвөн удаагийн аварга, эмэгтэй шатарчид дунд рейтингээрээ нэгдүгээрт жагсдаг грандмастер Хоу Ифань, орчин үеийн шатрын гол тоглогчид болох Фабиано Каруана, Уэсли Со, Максим Вашье-Лаграв, Жан Кристоф Дуда, Александра Костенюк нар багтдаг. Шатрын амьд домгуудаас бүрдсэн WR CHESS багт Ерөнхий сайд асан, Монголын шатрын холбооны ерөнхийлөгч Г.Занданшатар уригдаж, Дэлхийн багийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцохоор боллоо. Тиймээс Г.Занданшатартай нэг багт тоглох дэлхийн №1 шатарчин Магнус Карлсений тухай сонирхолтой түүхийг хүргэж байна.

Магнус Карлсений блиц танилцуулга:

-Норвегийн шатрын их мастер

-Дэлхийн шатрын 5 удаагийн аварга

-Дэлхийн хурдан шатрын 6 удаагийн аварга

-Дэлхийн блиц шатрын 9 удаагийн аварга

-ФИДЕ-ийн чөлөөт шатрын дэлхийн аварга

-2011 оны долдугаар сарын 01-нээс ФИДЕ-ийн чансаанд нэгдүгээр байрт жагсаж байгаа

-Гарри Каспаровын дараа бичигддэг дэлхийн хамгийн өндөр үнэлгээтэй тоглогч

-Сонгодог шатрын элит түвшинд 125 тоглолтоор хамгийн урт, ялагдалгүй цувралын дээд амжилтыг тогтоосон  

Магнус Карлсен Норвегийн Тёнсберг хотод 1990 оны арваннэгдүгээр сарын 30-нд химийн инженер Сигрун Өэн, мэдээллийн технологийн зөвлөх Хенрик Альберт Карлсен нарын хүү болон мэндэлжээ. Эгэл жирийн сэхээтэн энэ гэр бүл Финланд, Бельгид амьдарч байгаад Магнус Карлсенийг найман настай байхад буюу 1998 онд Норвегид эргэн ирсэн аж. Бяцхан хүү Магнус төрөлхийн гоц ухаантай нэгэн. Тэрбээр хоёрхон настайдаа 50 ширхэг puzzle-ийг тэр дор нь эвлүүлдэг байсан бол дөрвөн настайдаа 10-14 настай хүүхдүүдэд зориулсан лего тоглоомнуудыг угсарч тоглох дуртай байжээ. Харин таван настай Магнус Карлсен дэлхийн бүх улсын газар зүйн байршил, хүн амын тоо, Төрийн далбаа, нийслэлийг нэрлэж чаддаг байв. Аав нь хааяа шатар нүүнэ. Тиймээс таван настай хүүдээ шатар тоглохыг зааж өгсөн боловч нэг их сонирхсонгүй. Гэхдээ Магнус Карлсен их сониуч, бас их шартай жаал байжээ. Түүнд шатар тоглох сэдэл өгсөн хүн бол эгч нь. Магнус Карлсений хувьд, шатрын өрөг дээрх хамгийн анхны ширүүн өрсөлдөөн нь эгчийгээ ялахын төлөө байсан юм. Тэр цагаас эхлэн Магнус Карлсен шатартай нөхөрлөх болов. Ур чадвараа хөгжүүлэхийн тулд ихэвчлэн ганцаараа тоглоно. Тэрбээр 1999 онд Норвегийн шатрын аварга шалгаруулах тэмцээнд бага насны ангилалд оролцож, 11 онооноос зургаан оноо авсан амжилттай оролцжээ. Магнус Карлсен ийнхүү шатрын ертөнцөд эргэлт буцалтгүй хөл тавьж, Норвегийн Элит спортын коллежид грандмастер Симэн Агдэштэйн гэдэг дасгалжуулагчтай болсон аж. Өдөрт гурваас дөрвөн цаг шатраар хичээллэнэ. Дасгал сургуулилтын хажуугаар хөлбөмбөг тоглож, комик ном уншиж, арван нас хүртлээ цанын спортоор хичээллэж байжээ. Шатартай нөхөрлөсөн Магнус Карлсений амжилтын түүх ч энэ үед эхэлж, шатрын ертөнц дэх рейтинг нь өссөөр байлаа.

Шатрын өрөг дээрх алдааг ч ялалт болгож чаддаг 13 настай норвеги хүүг “Вашингтон пост” сонин “Шатрын Моцарт” гэж онцлов. Өрсөлдөгчөө жижиг алдаа гаргахыг хүлээдэг, ялахын төлөө яардаггүй, тоглолтоо удаан хугацаанд сунгадаг, өрсөлдөгчөө хааш нь ч хөдөлгөхгүй эн тэнцүү байрлалд байлгаж сэтгэл зүйн дайралт хийдэг, хурдан бөгөөд сонгодог тоглолт, хамгаалалт, довтолгооны аль алиныг уран хийдэг Магнус Карлсений шатрын нүүдэл хүмүүст хөгжмийн зохиол мэт санагддаг учраас ийнхүү нэрлэжээ. Магнус Карлсен ер бусын зөн совинтой шатарчин. Арвангурван настайдаа шатрын их мастер болсон тэрбээр дэлхийн хамгийн өндөр үнэлгээтэй тоглогч.

Шатар бол улс төр. Хүйтэн дайны үед тухайн үеийн ЗХУ-ын үзэл суртлын нэгэн зэвсэг нь шатар байсан гэхэд хилсдэхгүй. Энэхүү үзэл суртлын гол дүрүүд нь шатрын амьд домог болох Гарри Каспаров, Анатолий Карпов нар байв. Дэлхийн хэвлэлүүдийн дуран авай ч энэ агуу шатарчдын тоглолт руу чиглэсэн нь олонтаа. Ялагдашгүй их мастер Гарри Каспаровыг 13 настай жаалхүү шоконд оруулсан нь Магнус Карлсен юм. Дэлхийн шатрын 13 дахь аварга Гарри Каспаров, Магнус Карлсен нар 2004 онд Рейкьявикт халз өрсөлдөж, Гарри Каспаров 2831 оноотой, Магнус Карлсен 2484 оноотой тоглосон нь “Бакугийн араатан” гэгддэг их мастер Гарри Каспаровыг шоконд оруулсан төдийгүй дэлхий нийтийн анхаарлыг татсан үйл явдал байлаа. Гарри Каспаров “Шатрын ертөцөд олон жил хаанчилсан агуу тамирчин” гэгддэг бол Магнус Карлсенийг “Асар нарийвчлалтай тоглодог” гэдэг. “Бакугийн араатан” Гарри Каспаров тэр цагаас эхлэн их мастер Магнус Карлсентай ах, дүүс шиг харилцаатай болж, зааж зөвлөх болжээ. Магнус Карлсений хувьд ч Гарри Каспаровт хүндэтгэлтэй ханддаг аж.  

С.Тулга