Г.Занданшатар: Хуваагдлын үед Монгол холбогч байх ёстой

       Ерөнхий сайд асан Г.Занданшатар БНСУ-ын Жэжү аралд зохион байгуулагдаж буй “Энх тайван, хөгжил цэцэглэлтийн төлөөх Жэжү форум 2026”-ын Дэлхийн удирдагчдын хэлэлцүүлэгт оролцож, өнөөгийн хуваагдмал дэлхийд итгэлцэл, хамтын ажиллагаа, бүс нутгийн уялдаа холбоог хэрхэн сэргээх тухай байр сууриа хуваалцлаа. Тэрбээр Жэжүд хэлсэн санаагаа цахим хуудсаараа дамжуулан иргэдтэй хуваалцахдаа "Жэжү бол Монголын хувьд холын арал мэт боловч түүхийн гүнд манай хоёр ард түмнийг холбосон дурсамж бий. Найман зууны тэртээх тэр холбоос өнөөдрийн ярианд нэг чухал санааг сануулж байна.

Дэлхий ертөнц хуваагдах үед улс орнуудыг юу дахин холбож чадах вэ?

Чингис хааны үеийн “Pax Mongolica” буюу Монголын их амар амгалангийн үед Еврази урьд өмнө байгаагүйгээр холбогдож, худалдаа, соёл, мэдлэг, технологийн солилцоо өрнөж байсан. Тэр үеийн сургамж өнөөдөр ч үнэ цэнтэй хэвээр байна. Хүчтэй улс гэдэг зөвхөн өөрийгөө хамгаалдаг улс биш. Бусдыг холбож, итгэлцлийг хадгалж, зам нээж чаддаг улс юм.

Өнөөдөр бид дахин нэг хуваагдлын үед амьдарч байна. Геополитикийн хурцадмал байдал, уур амьсгалын өөрчлөлт, технологийн эрсдэл, нийлүүлэлтийн сүлжээний тасалдал, улс орнуудын хоорондын итгэлцлийн хомсдол улам гүнзгийрч байна.

Гэвч дэлхий улам хуваагдаж байгаа мэт харагдавч хүн төрөлхтөн хэзээ ч өнөөдрийнх шиг нягт холбоотой байгаагүй. Уур амьсгал, цар тахал, хүнсний аюулгүй байдал, эрчим хүч, технологи, инфляц, нийлүүлэлтийн сүлжээ зэрэг сорилтууд хил хязгаар мэдэхгүй. Ямар ч улс эдгээрийг дангаараа шийдвэрлэх боломжгүй. Тиймээс хамтын ажиллагаа, итгэлцэл бол зөөлөн үгс биш. Тэдгээр нь стратегийн дэд бүтэц юм.

Монгол Улсын хувьд энэ санаа онцгой ач холбогдолтой. Манай улс хоёр том хөрштэйгээ тогтвортой, найрсаг, харилцан хүндэтгэсэн харилцаагаа хадгалж ирсэн. Энэ бол Монголын гадаад бодлогын суурь, тогтвортой байдлын баталгаа юм. Үүний зэрэгцээ Монгол Улс Зүүн хойд Ази, Төв Ази, цаашлаад Евразийн өргөн орон зайн уулзвар дээр оршдог улс. Бидний үнэ цэн зөвхөн газар зүйн байршилд биш, харин бүс нутаг, зах зээл, нөөц баялаг, технологи, хүмүүс, итгэлцлийг холбох чадварт оршиж байна.

 Өнөөдрийн дэлхийд жижиг, дунд улсууд зөвхөн ажиглагч байх ёсгүй. Бид итгэлцэл тасрах үед яриа хэлэлцээг үргэлжлүүлэх, том гүрнүүдийн өрсөлдөөний дунд хамтын ажиллагааны орон зайг хадгалах, бүс нутгуудын хооронд гүүр болох үүрэгтэй. Монгол Улс энэ үүргийг илүү идэвхтэй гүйцэтгэж чадна. Улаанбаатарын яриа хэлэлцээ, Транс-Алтайн тогтвортой байдлын яриа хэлэлцээ зэрэг санаачилгуудын үнэ цэнэ энд оршдог. Энх тайван гэдэг нэг удаагийн том тунхаглалаар бий болдоггүй. Харин улс төр хүйтрэх үед ч хүмүүсийг ярилцуулсаар байдаг тогтвортой платформуудаар бий болдог. Мөн Монгол Улс чухал ашигт малтмалын зөвхөн түүхий эд нийлүүлэгч байх ёсгүй. Ашигт малтмал биднийг дэлхийтэй холбож чадна. Харин боловсруулалт, технологи дамжуулалт, ур чадвар, ил тод засаглал, байгаль орчны өндөр стандартууд биднийг жинхэнэ түнш болгоно. Жинхэнэ түншлэл гэдэг нь нэг улс нөгөөгөөсөө нөөц баялаг олборлох тухай биш. Энэ бол хамтдаа үнэ цэнэ бүтээх тухай юм. Жэжүгийн индрээс дэлхийн удирдагчдад, хөрөнгө оруулагч нарт хандаж хэлсэн гол санаа энэ байлаа.

Монголын сонголт бол нээлттэй байдал.

Монголын сонголт бол тэнцвэр.

Монголын сонголт бол итгэлцэл.

Монголын сонголт бол холболт юм.

06.25.2026 Жэжү арал" гэлээ.

 Л.Номин