Э.Гандуулга: Гэрлийн гялбаанд орсон жолооч таван секундын турш хяналтгүйгээр хөдөлгөөнийг үргэлжлүүлэх эрсдэл үүсдэг

     Баяр наадмын амралт эхэлж буйтай холбоотой орон нутгийн зам тээврийн хөдөлгөөн нэмэгддэг. Тээврийн цагдаагийн албаны урьдчилан сэргийлэх хэлтсийн ахлах мэрэгжилтэн, цагдаагийн хошууч Э.Гандуулга дараах зөвлөмжийг өглөө.

-Баяр наадмын үе ирж хөдөө орон нутаг руу автомашин тээврийн хэрэгсэлээр зорчих ихэсдэг, үүнтэй холбоотой ямар зөрчлүүд гарч болзошгүй талаар урьдчилан анхааруулга хүргэнэ үү?

-Баяр наадмын үе ирж байгаа энэ үед урт хугацааны амралтууд эхэлдэг, үүнтэй холбоотой иргэдийн хөдөө орон нутгийг зорих хөдөлгөөн маш их нэмэгддэг. Нутаг орондоо очиж наадамлах, баярын өдрүүдийг гэр бүл найз нөхдөөрөө өнгөрүүлэхээр амралт, аялалаар явах нь ихэсдэг. 2025 оны байдлаар наадмын өмнөх гурав хоногийн хугацаанд хотоос орон нутгийн чиглэлд 200 мянга орчим тээврийн хэрэгсэл зорчсон тоо судалгаа байгаа. Үүнтэй холбоотойгоор орон нутгийн замын ачаалал нэмэгдэж зам тээврийн осол, хэрэг зөрчил гарах эрсдэл үүсдэг. Иргэдийн хувьд орон нутгийн зам дээр хурд хэтрүүлэх, гүйцэж түрүүлэх үйлдлийг зөвшөөрөгдсөнөөс бусад тохиололд хийх, мөн холын гэрэл шилжүүлээгүйгээс зам тээврийн осол гарах эрсдлүүд нийтлэг тохиолддог.Тэгэхээр цагдаагийн байгууллагаас урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр, жолооч нарm тогтмол хяналт шалгалт тавьж мөн тухайн замын болон орчны, нөхцөл байдлын мэдээллийг түргэн шуурхай дамжуулан өгч ажилладаг. Тухайлбал, Төв аймгийн Лүн, Баянчандмань сумдуудын автозамд ачаалал үүссэнээр бага зэргийн түгжрэл сааталд үүсдэг. Үүн дээр манай цагдаагийн албан хаагчид маань хөдөлгөөн зохицуулж, чиг урсгалыг өөрчлөх зэргээр иргэдийг түргэн шуурхай аюулгүй зохицуулах зэргээр зохион байгуулалтыг авч ажилладаг.

-Энэ зуны хувьд бороо хуртай жил байна. Бороо хуртай үед үүсч болох эрсдлийн талаар болон замд зорчихдоо юу юу анхаарах вэ?

-Хурдыг зөвшөөрөгдсөн хэмжээнээс хэтрүүлэхгүй байж хэвших. Суурингийн гадна бүсэд гарсан тохиолдолд хурдны хэмжээг 80км/ц хүртэл гэж ЗХД-д буюу хуулинд заасан байдаг. Гэтэл хурд хэтрүүлснээс үүсэх эрсдэл элбэг. Мөн гүйцэж түрүүлэх үйлдэл хийхэд онцгой анхаарах шаардлагатай. Хоёр эгнээ эсрэг урсгалтай зам дээр гүйцэж түрүүлэх үйлдлийг хайнга анхааралгүй, эсвэл буруу хийсэн тохиолдолд хоёр машин өөдөөсөө мөргөлдөх, эсвэл замаас гарах эрсдлүүд үүсч болзошгүй. Мөн үзэгдэх орчин хязгаарлагдсан үед өөдөөс ирж яваа тээврийн хэрэгсэл ойртон ирж яваа тохиолдолд заавал холын гэрлээ шилжүүлж өгөх ёстой. Холын гэрэл шилжүүлээгүйгээс, гэрлийн гялбаанд орсон жолооч таван секундын турш ямар ч хяналтгүйгээр хөдөлгөөнийг үргэлжлүүлэн явах эрсдэл гардаг. Үүнээс шалтгаалж, мал амьтан дайрах, зам дээр байгаа алив саадыг мөргөх зэрэг зам тээврийн осол гарах нөхцөл үүсдэг. Жолооч нар энэ дээр онцгой анхаарч байх хэрэгтэй.

-Баяр наадам, амралт зугаалгын улирал болохоор иргэд ихэвчлэн гэр бүл найз нөхөд гээд олноороо явах үеийн аюулгүй байдлыг хангах талаар зөвлөгө өгнө үү?

-Баярын өдрүүдтэй холбоотой согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодох, мөн бага насны хүүхдээр тээврийн хэрэгсэл жолоодуулах гэх мэт нийтлэг зөрчлүүд гардаг. Тийм учраас орон нутагт болон нийслэл хотод хаана ч байсан автозамын хөдөлгөөнд оролцож байгаа л бол хөдөлгөөн эхлэхээс өмнө тээврийн хэрэгсэлийн аюулгүй бүрэн бүтэн байдлыг шалгах шаардлагатай. Мөн хөдөлгөөн эхлэхээс өмнө автомашины эргэн тойрныг заавал шалгаж байж хөдөлгөөн эхлэх хэрэгтэй. Учир нь бага насны хүүхэд тоглож байх болзошгүй тохиолдол гардаг. Мөн хамгаалах бүсийг зөвхөн жолооч зүүх биш, зорчигчид бүгд зүүсэн байх шаардлагатай. Нөгөө талаар хамгаалалтын бүсийг дээгүүрээ тохох, зориулалтын бусаар зүүх зэргээр өөрийн аюулгүй байдлыг хангах бус цагдаад харагдах байдлаар хэрэглэснээр ямарваа нэг эрсдэл үүсэх үед энэ нь хамгаалах чадваргүй байсан үйлдэл тохиолддог.

-Цагдаагийн байгууллагаас нэмж анхааруулах зүйл юу байгаа вэ ?

-Нэмж анхааруулахад жолооч нар хол ойрын замд гарахдаа тээврийн хэрэгслийн бүрэн бүтэн байдлыг байнга шалгаж байх, мөн байгалийн үзэгдэл, шавар ус, автозамын эвдрэл гэмтэл зэргээс үүсч болзошгүй аливаа эрсдлээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор тухайн техник, автомашины дугуй, мотор, кропны тос гэх мэт өөрөөс шалтгаалах зүйлсийг шалгажхувийн бэлтгэл сайтар хангаж явах хэрэгтэй.Баяр наадмын үеэр гэр бүл, найз нөхдөөрөө олноор зорчих тохиолдол ихэсдэг. Тиймээс цагдаагийн байгууллагаас нийт жолооч нартаа замын хөдөлгөөний дүрмийг сайтар баримтлан өөрийн болоод бусдын амь нас, эрүүл мэндийн аюулгүй байдлыг хангаж замын хөдөлгөөнд оролцож хэвшихийг онцгойлон анхааруулж байна. Тээврийн цагдаагийн албанаас Улаанбаатар хотоос гарсан таван чиглэлд 19 автомашинтайгаар 150 км-ийн радиуст байнгын хяналт шалгалтыг тавьж байгаа. Энэ нь иргэдийн аюулгүй байдлыг хангах зорилготой. Гэхдээ 150км-ээс цааш хяналтгүй гэсэн үг биш, тухайн орон нутгийн замын цагдаагийн нэгжүүд болон бусад нэгжийн цагдаагийн албан хаагч нар ч өртөөчлөн хяналт шалгалтыг явуулж, мэдэээлэл заавар зөвлөгөөг өгч ажиллаж байгаа. Тиймээс мэргэжлийн байгууллагаас өгч буй заавар зөвлөмжийг дагаж өөрийн болон бусдын аюулгүй байдлыг хангаж хөдөлгөөнд оролцохыг цагдаагийн байгууллагаас анхааруулж байна.

Б.ДАРИЙМ