Ерөнхий сайд Н.Учрал: 2027 оны төсөвтэй холбоотой 9 шийдвэр

     Засгийн газар өнөөдөр ээлжит бусаар хуралдлаа. Тус хурлаар 2027 оны төсвийн төслийг хэлэлцсэн юм. Үүнтэй холбогдуулан Ерөнхий сайд Н.Учрал мэдээлэл өглөө. 

Тэрээр "Засгийн газрын өнөөдрийн хуралдаанаар Ерөнхий сайдын хувиар анхны төсвөө, 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлэхээр шийдвэрлэлээ. Энэ төслийн тоо, мөр бүрийн ард нэг л амин чухал утга бий. Энэ бол Монголынхоо баялгийг монголчууддаа хүргэх, эх орныхоо эзэн монгол хүн эрдэнэсийн өгөөжөө хүртэх. Сайд нарын урсгал зардлаас 1.4 их наядыг танаж иргэддээ зориулах төсвийн тодотгол хийх шийдвэрийн үргэлжлэл юм. Энэ бол үнийн өсөлтийн ачааны хүндийг төр өөртөө авч айл өрх, ард иргэддээ төсвөө өгөх шийдвэр. Үүнтэй холбогдуулан дараах есөн шийдвэрийг танилцуулъя.

1. Оюутолгойн ногдол ашгаа анх удаа Монголдоо авч ирнэ. Монголчууд ногдол ашгаа хүртэх тухай 20 жилийн дуусдаггүй яриаг дуусгана. Оюутолгойн ногдол ашгийн мөн аль нэг яамны хаалганы цаана, хэн нэгэн албан тушаалтны гарын үсгийн ард алга болохгүй. Харин иргэн бүрийн хуримтлалтын дансанд, дулааны шинэ станц барихад, арьс шир боловсруулах болон малын эм вакцины үйлдвэрт, хоёр боомтыг бүрэн шинэчлэхэд зарцуулахаар төлөвлөлөө. Оюутолгойн ногдол ашгаар хаана юу хийхийг И-Монголиагаар явуулах нээлттэй санал асуулгаар иргэн та бүхэн эцэслэн шийдвэрлэнэ. Энэ бол таны мөнгө. Таны мөнгө учраас та сонгох ёстой. 

2. "Эрдэнэс Тавантолгой"-н 1072 хувьцаа хий хоосон цаас биш. Та хувьцаагаа үр хүүхэддээ өвлүүлж, бэлэглэж, арилжаалж болно. Таны үнэт цаас таны жинэхэн өмч болно. "Эрдэнэс Тавантолгой" компанийг нээлттэй компани болгоно. Цаашид энэ жишгээр ТӨК-уудын хувьцааг Хөрөнгийн биржид гаргаж нээлттэй компани болгоно. Цаасан дээрх өмчийг жинхэнэ ёсоор үнэт өмч болгоно.

Шинэ технологи, бүтээн байгуулалт шаардлагатай 10 ТӨК-ийн хувьцааг дэлхийн жишгээр дэлхийн хөрөнгө оруулагчдад санал болгож 500 сая ам.доллорын гадаадын хөрөнгө оруулалтыг эх орондоо татна.

"Эрдэнэс Тавантолгой" зэрэг ТӨК-уудаас төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлэхэд хуримтлагдах 3.5 их наяд төгрөгийг иргэдийнхээ ажил хөдөлмөр эрхлэх, хувийн хэвшлээ өсөн тэлэхэд дэмжлэг болгоход зарцуулна. ТӨК-уудаас ногдол ашиг татан төвлөрүүлэх ДЖҮ эрхлэгчдийн татварын ачааллыг бууруулах боломжийг бүрдүүлнэ. ЖДҮ эрхлэгч нарын татварын дарамт буурахын хэрээр ажлын байраа хадгалах, томрох боломж бий болно.

3. Иргэдийн цалингийнхаа 792 000 төгрөгт ХХОАТ огт төлөхгүй. Хөдөлмөрлөж байгаа хүмүүсийн дансанд 840 тэрбум төгрөг үлдэнэ.

Жилийн 2.5 тэрбум төгрөг хүртэлх борлуулалтын орлоготой компани ердөө ганцхан хувийн орлогын алббан татвар төлнө. 

НӨАТ төлөгчийн босго 50 саяас 400 сая төгрөг болно. 23 мянган ААН сар бүр НӨАТ-ын тайлан гаргах шаардлагагүй болно.

25 хувийн татварыгы 15 хувийн шинэ шатлалтай болгож 600 гаруй ААН-ийн татварын ачааллыг бууруулна. 

4. Ирэх онд тэтгэвэр дунджаар 1 335 400 төгрөг болно. 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс 141 000 ахмадын тэтгэврийн зөрүү арилна. Илүү олон жил шимтгэл төлсөн нь илүү тэтгэвэр авна. 

2026 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нээс ахмад настанд шинээр 100-300 мянган төгрөгийн суурь тэтгэвэр олгоно. 

Ажил хөдөлмөр эрхэлж буй оюутан залуус НДШ төлөхгүй. 

Багш нарын цалинг энэ онд 50, эмч нарын цалинг 30 хувиар нэмсэн. Эмч нарын цалинг ирэх арваннэгдүгээр сарын 1-нээс 20 хувиар нэмж адил тэгш хандана. Соёл, спорт, хөдөө аж ахуй, цаг уур, байгаль хамгаалагч зэрэг төрийн үйлчилгээний албан хаагчдын цалинг жигд 50 хувиар нэмнэ. 2027 оны эхний улиралд багтаан төрийн бүх албан хаагчдын цалинг инфляцтай уялдуулж нэмнэ. 

5. 16 000 өрх орон сууцтай болно. 14 000 айл импотекийн зургаан хувийн зээлээр, 2000 айл түрээслээд өмчлөх нөхцөлөөр шинэ орон сууцанд орно. Төрийн барьж байгаа 4000 айлын орон сууцны урьдчилгаа төлбөр 15 хувь болж буурна. 

6. Дулааны гуравдугаар станцын дэргэд 300 мВт-ын хүчин чадалтай дулааны зургаадугаар цахилгаан станцыг барина. Олон жил гацсан тавдугаар цахилгаан станц, 10 аймгийн цахилгаан станцыг бүрэн ашиглалтад оруулна. Эрчим хүчний үнийн өсөлтийг өрхийн үүдээр оруулахгүй. 

7. Зургаан бүс тус бүрд Кембрижийн хөтөлбөртэй хоёр сургууль, нэг төрөлжсөн ахлах сургууль байгуулна. Нэг нь 300 ортой 15 дотуур байр барина. Ирэх онд 100 000 сураг "Гүүгл"-ийн компьютерээ авах болно. 100 сургууль "Гүүгл"-ийн лаборатори сургууль болно. 100 сургуулийг уурын зуухгүй, эрчим хүчний хэмнэлттэй, ногоон сургууль болгоно.  

8. Яг одоо манай улсад гаададын зээл тусламж, төсвийн хөрөнгөөр 39 эмнэлэг баригдаж байна. Үүн дээр нэмж 34 эмнэлэг барьж байгуулна. 

Хөнгөлөлттэй эмийн жагсаалтад өдөр тутмын амин чухал эмүүдийг оруулна. Ахмадууд даралт, зүрх судас, чихрийн шижин зэрэг өвчний эсрэг эмээ нэг ч төгрөг төлөхгүй авна. 

9. Өнөөдөр таван аймагт нарны цахилгаан станц баригдаж байна. Ирэх онд нэмээд 10 нарны станцыг төр, хувийн хэвшлийн түншлэлээр барина. Цахилгаан машин түргэн цэнэглэх ногоон өртөө 500-г байгуулна. 150 км тутамд нэг ногоон өртөөг зам дагуу босгоно. Нарны хавтан, цахилгаан хураагуур зэрэг сэргээгдэх эрчим хүчний тоног төхөөрөмжүүдийг гаалийн болон онцгой албан татвараас чөлөөлнө. 

Монгол Улсын Ерөнхий сайд би ард түмний элч төөлөгч болсон УИХ-ын гишүүдээс Монголын баялгаа монголчууддаа хүргэх шийдвэрийг баталж өгөхийг хүсэж байна" гэлээ.