Монгол Улс боловсролын чанараа олон улсын түвшинд тодорхойлуулж, суралцагчдын мэдлэг, чадвар дэлхийн хаана явж байгааг үнэлүүлэх зорилгоор 2025 онд PISA-д дахин хамрагдсан. Энэ удаагийн үнэлгээнд дэлхийн 91 улсын 760 мянга гаруй суралцагч оролцсон бөгөөд Монгол Улсаас 59,900 суралцагчийг төлөөлөн 191 сургуулийн 7146 суралцагч хамрагджээ. Үр дүнгээс харахад Монголын сурагчдын математик, унших чадварын үзүүлэлт өмнөх үнэлгээнээс төдийлөн ахиц гаргасангүй.
Математикийн хичээлийн гүйцэтгэлээр OECD-ийн орнуудын дундаж 463, Азийн дундаж 439 оноо байсан бол Монгол Улс 419 оноо авчээ. 2022 онд манай улсын сурагчдын математикийн гүйцэтгэл 425 оноо байсан бол 2025 онд 419 болж, зургаан оноогоор буурсан байна. Улмаар 91 улсаас 49 дүгээрт эрэмбэлэгджээ. Унших чадварын хувьд ч нөхцөл байдал сайнгүй. OECD-ийн дундаж 461, Азийн дундаж 413 оноо байхад Монгол Улс 374 оноо авчээ. 2022 онд 378 оноо авч байсан бол 2025 онд 374 болжээ. Түүнчлэн яаран, өнгөц унших хандлагатай сурагчдын эзлэх хувь өсжээ.
Өөрөөр хэлбэл, монгол сурагчдын математик, унших чадварын гүйцэтгэл тогтвортой хадгалагдсан гэх тайлбар хийж болох ч олон улсын дундажтай харьцуулахад бидний үзүүлэлт хангалтгүй хэвээр байна. Сурагчдын унших, математик, байгалийн ухааны суурь ур чадварыг цаашид тогтвортой хөгжүүлэх шаардлагатайг дээрх дүн харуулж байгаа юм. Гэтэл суурь мэдлэг, чадварыг эзэмшүүлэх хамгийн анхан шатны хэрэглэгдэхүүн болох сурах бичгийн хүртээмж өнөөдөр асуудал дагуулсаар байна. Шинэ хичээлийн жил эхлээд удаагүй байна. Гэвч зарим сургуулийн сурагчид шаардлагатай сурах бичгээ бүрэн авч чадаагүй хэвээр байгаа талаар эцэг эхчүүд гомдол мэдүүлж байна.
Боловсролын ерөнхий газраас нэгдүгээр ангийн сургалтын хөтөлбөр шинэчлэгдсэнтэй холбоотойгоор сурах бичгийн нийлүүлэлтийг ирэх сарын 1 гэхэд 100 хувь хангахаар ажиллаж байгаа талаар мэдээлсэн. Мөн I-XII ангийн сурах бичгийг хэвлэх, түгээх ажлын багц тендерийг гурван тэрбум төгрөгөөр зарласан бөгөөд нийт сурах бичгийн тоонд хувааж тооцвол нэг номыг ойролцоогоор 4000-5000 төгрөгөөр үнэлжээ. Харин VI-XII ангийн сурах бичгийн түрээсийн нөөц нийт хэрэгцээний 71 хувийг хангах боломжтой гэсэн тооцоо гарсан байна.
Боловсролын ерөнхий газрын дарга Х.Тамирын мэдээлснээр, II-V ангийн сурах бичгийн хувьд өмнөх жилүүдийн нөөц байгаа учраас бүрэн хүрэлцэхүйц байна. Мөн сурах бичгийг илүү гарсан сургуулиас дутсан сургууль руу шилжүүлэх зохицуулалт хийсэн бөгөөд II-V ангийн сурах бичгийг 100 хувь хангах боломжтой гэсэн тооцоололтой байна” гэсэн юм.
I-V ангийн сурах бичгийг төрөөс 100 хувь үнэгүй олгож, түүнээс дээш ангийн сурагчид сурах бичгээ түрээслэх эсвэл худалдан авах зохицуулалттай. Сурах бичгийн хүртээмжийн асуудлыг төлөвлөгөөний дагуу шийдвэрлэж байгаа гэж Боловсролын яам болон холбогдох байгууллагууд тайлбарлаж байна. Гэвч албаныхны мэдээлэл, эцэг эхчүүдийн бодит байдал хоёр өөр байгаа юм.
Зарим эцэг эхийн хэлж буйгаар II-V ангийн сурагчдын дунд хоёр хүүхэд нэг сурах бичиг хувааж хэрэглэх нөхцөл үүссэн байна. Тэд "Хичээлийн шинэ жил эхлэхээс өмнө сурах бичгийн асуудлыг бүрэн шийдвэрлэх боломжтой байсан. Яагаад хичээл эхэлсний дараа хүүхдүүд номоо хүлээсээр байгаа юм бэ" гэлээ.
Сурах бичгийн хүртээмжийн асуудал зөвхөн бага ангиар хязгаарлагдахгүй байна. Дунд ангийн зарим сурагч шаардлагатай сурах бичгээ авч чадахгүй, улмаар номтой, номгүй гэж сугалаа сугалж байгаа талаар хэлж байна. Номгүй хүүхдүүд гэрийн даалгавраа утаснаасаа харж хийх, хуучин сурах бичиг худалдаж авах зэргээр аргацааж байна. Ингэснээр нэг ангийн тал нь сурах бичигтэй, тал нь номгүй үлдэх нөхцөл бий болжээ.
Нэг хүүхэд номтой, нөгөө нь номгүй байхад тэднээс ижил түвшний мэдлэг, ижил үр дүн хүлээх боломжгүй. Унших чадвараа сайжруулах ёстой гэж PISA-ийн дүн бидэнд сануулж байхад хүүхдэд унших сурах бичиг нь хүрэлцэхгүй байна. Үүн дээр анхаарал татах өөр нэг зүйл байгаа юм.
Улсын сургуулийн сурагчид сурах бичиггүй сууж байхад хувийн хоёр сургуульд тоног төхөөрөмжийн зардалд нийт долоон тэрбум төгрөг төсөвлөсөн байна. Нэг сургуульд 3.5 тэрбум, нөгөө сургуульд 3.6 тэрбум төгрөгийн тоног төхөөрөмжийн зардал төсөвлөжээ. Мэдээж сургалтын орчныг сайжруулах, технологийн шинэчлэл хийх шаардлага бий. Гэхдээ улсын сургуулийн хүүхэд сурах бичгээ хуваалцаж, зарим нь утаснаасаа гэрийн даалгавраа харж хийхээс өөр аргагүй нөхцөлд байхад боловсролын салбарын хөрөнгө оруулалтын асуудалд анхаарах шаардлага үүсээд байна.
Сурагчдаас илүү сайн унших, илүү сайн бодох, илүү ихийг мэдэхийг шаардахын өмнө тэдэнд сурах боломжийг нь бүрдүүлж өгөх ёстой юм. Холбогдох байгууллагууд ч нийлүүлэлт 100 хувь хангагдана гэсэн тоогоор бус, сургууль бүр дээрх бодит нөхцөл байдалтай танилцаж, хурдан арга хэмжээ авах шаардлагатай байна.
Эх сурвалж: Сандэлгэр ЗОЛЗАЯА itoim.mn
Facebook
Twitter
Youtube
Тэд COP17-г ингэж дүгнэв
Мүн Жэ Инийн тэмдэглэл
“Шинэ толь хэмээх бичиг” сонины 1913 оны 3 дахь дугаарт Монтенегро Улсын тухай нийтлэл гарч байжээ
Асма Нианг: Монголын тал нутаг надад ойр байдаг
Бууцагаан сумын малчин "шонхор агнуулахгүй" гэж арабуудтай маргалдсаны улмаас машинд дайруулж нас баржээ
С.Зоригийн хөшөөг МоАХ-ы хашаанд нүүлгэн шилжүүлжээ
Иргэн Г.Мөнхзул: Цахилгаан, дулааны төлбөрөө төлөхдөө сэтгэл зүйгээ бэлдээрэй, монголчууд аа
СУИС-д хүний эрхийн хичээл оруулахыг ХЭҮК шаардаад дөрвөн жил болжээ
Сэтгэгдэл бичих